بخش توانمندسازی زنان در جشنواره بین‌المللی فیلم توکیو امسال بر محور افرادی است که به دلایلی خارج از کنترل خود مجبور به جابه‌جایی شده‌اند یا جایی برای تعلق نداشتند. این موضوع توسط شیمیزو یو، برنامه‌ریز این بخش و همچنین مسئول بخش جوانان جشنواره، مطرح شده است.
این بخش که سومین سال برگزاری خود را تجربه می‌کند، شامل هفت فیلم است که از جمله آن‌ها می‌توان به «ذوب‌شدن» ساخته مانوئلا مارتلی، «عاشقان در شب آبی» به کارگردانی آنوپارنا روی، «دختری ناشناخته» اثر زو جینگ و «به ندرت با رویا بیدار می‌شوم» از ایزابل استور اشاره کرد. همچنین فیلم‌های «دور از درختان» به کارگردانی مریتشل کول آپاریسیو، «دختر بسیار خوش‌شانس» ساخته یانگ کایجینگ و «واقعاً برهنه» اثر موریل دانسمبورگ نیز در این بخش حضور دارند.
شیمیزو درباره مضمون این فیلم‌ها می‌گوید: «این آثار افرادی را به تصویر می‌کشند که در سیستم‌های سیاسی و اجتماعی ناپایدار گم شده‌اند، کسانی که با تناقضات ساختاری روبرو شده و گاهی در بحران‌هایی قرار می‌گیرند که کرامت انسانی‌شان را تهدید می‌کند. این صحنه‌ها به شدت تأثیرگذار هستند، اما معتقدم مخاطبانی هم وجود دارند که با دیدن این روایت‌های واقعی و دقیق، وجود خود را تأیید شده می‌بینند.»
شیمیزو با واقع‌بینی درباره دستاوردهای یک برنامه سه ساله می‌گوید: «وضعیت زنان در طول تاریخ بسیار کم تغییر کرده و پرداختن به مشکلات ساختاری در این مدت کوتاه بسیار دشوار است. فیلمسازی برای همه سخت است و برای زنان سخت‌تر.» او ادامه می‌دهد: «با این حال، از اینکه آثار برجسته‌ای توسط زنان ساخته می‌شود، دلگرم می‌شویم. این بخش موضوعی است و من متعهد به انتخاب فیلم‌ها بر اساس شایستگی‌های خودشان هستم. هرچند بخش کوچکی است، اما به دلیل گستردگی چالش‌ها، هنوز کارهای زیادی برای انجام دادن وجود دارد و پتانسیل‌های کشف نشده‌ای هست.»
تیم برگزارکننده جشنواره تلاش زیادی برای برگزاری رویدادهای جانبی همراه با نمایش فیلم‌ها می‌کند و قصد دارد در سال‌های آینده این بخش را گسترش دهد و به حوزه‌هایی وارد شود که پیش‌تر جشنواره توکیو به آن‌ها نپرداخته است.
یکی از این رویدادها «نگاه او» است که امسال به سینماگران زن از ژاپن و تایوان اختصاص دارد. این رویداد توسط کندو کاناکو، تهیه‌کننده بخش، که سال گذشته جشنواره‌های فیلم زنان در شرق آسیا را معرفی کرده و به دنبال ایجاد همبستگی میان سینماگران زن منطقه است، مدیریت می‌شود. کندو معتقد است جشنواره‌ها می‌توانند زنان فعال در موقعیت‌های مختلف پشت دوربین را حمایت کنند، نه فقط کارگردان‌ها.
کندو می‌گوید: «در ژاپن، نقش‌های فنی در فیلمسازی به طور تاریخی مردانه بوده و تبدیل شدن به فیلمبردار حتی سخت‌تر از کارگردان شدن است. حالا که پیشرفت‌های تکنولوژیکی باعث شده زنان با دوربین‌های سبک‌تر و اعتماد به نفس بیشتر کار کنند، لازم دیدم پیشگامان ژاپن و تایوان را گرامی بدارم.»
شیمیزو که تجربه برنامه‌ریزی سینمای تجربی در جشنواره روتردام را دارد، این تجربه را در انتخاب فیلم‌ها و کار با آرشیوهای فیلم به کار می‌گیرد. او می‌گوید: «زنان در سینما اغلب به عنوان موضوع نگاه دیده شده‌اند، و سینمای تجربی نوعی مقاومت در برابر مصرف صرفاً بصری است. بسیاری از فیلمسازان زن این موضوع را به خوبی می‌دانند و آثاری که با آگاهی از تاریخ غنی سینما ساخته شده‌اند، از معیارهای اصلی انتخاب من هستند.»
در بخش جوانان، کارگاه فیلمسازی TIFF Teens دهمین سالگرد خود را جشن می‌گیرد. شیمیزو اشاره می‌کند که هر فرد برداشت متفاوتی از سینما دارد و فیلم‌هایی که برای نمایش در تئاتر ساخته شده‌اند، برای بسیاری نا آشنا شده‌اند. سه فیلم بخش جوانان امسال – «یک روز در زندگی جو: فصل فیدرا» ساخته ژاکلین لنزو، «گاهی غم، گاهی شورش» از ماریا آپاریسیو و «قطار رودخانه» به کارگردانی لورنزو فرو و لوکاس ای. وینیاله – انتخاب شده‌اند تا مخاطبان را به بازاندیشی در مورد این رسانه ترغیب کنند.
شیمیزو می‌گوید: «تصاویر متحرک امروزه بیشتر از همیشه در دسترس و آشنا هستند، اما معتقدم این سه اثر تنها در سینما می‌توانند به درستی درک شوند.» او به اهمیت جشنواره‌ها اشاره می‌کند که فرصتی فراهم می‌کنند تا مخاطب نه تنها آنچه انتظار دارد ببیند، بلکه چیزهای غیرمنتظره و گاه نامنظم را نیز تجربه کند. بخش توانمندسازی زنان و بخش جوانان هر دو برنامه‌های جانبی متنوعی دارند که به درک بهتر فیلم‌ها کمک می‌کند.
هدف نهایی، فراهم کردن لحظاتی غنی‌تر برای هر مخاطب از طریق سینماست و شاید برخی از آن‌ها پس از این تجربه به دنیای فیلمسازی وارد شوند.
