ایچییاما شوزو، مدیر برنامهریزی جشنواره بینالمللی فیلم توکیو، عوامل متعددی را در کاهش حضور چین در جشنوارههای جهانی سال ۲۰۲۶ موثر میداند. به گفته او، شکست فیلمهای ستارهمحور در گیشه چین، کاهش سرمایهگذاری و روند پیچیدهتر شدن فرآیند سانسور، از جمله دلایل اصلی این وضعیت هستند.
او اشاره میکند که در گذشته، حضور یک بازیگر مشهور در نقش اصلی تقریباً موفقیت فیلم را تضمین میکرد، اما امسال بسیاری از فیلمهایی که بازیگران ستاره در آنها حضور داشتند، در گیشه شکست خوردند. همچنین سرمایهگذاریها کاهش یافته و بسیاری از فیلمها به دلیل پیچیدگیهای بیشتر در روند سانسور، هنوز اکران نشدهاند.
ایچییاما که سابقه همکاری با کارگردانان برجسته چینی مانند هو شیائو شیان و جیا ژانگکه را دارد، تغییرات چشمگیری را در صنعت فیلم چین از اواسط دهه ۲۰۰۰ میلادی مشاهده کرده است. با رشد اقتصادی و افزایش تعداد سینماها، حتی پروژههای مستقل بدون حضور ستاره نیز توانستند بودجههای قابل توجهی جذب کنند. اما اکنون این روند کند شده است.
در مقابل، بازار تایوان نسبتاً پایدار باقی مانده است. هرچند بازار داخلی تایوان کوچک است، اما حمایتهای دولتی متنوعی باعث ادامه تولید فیلمها شده است.
ایچییاما همچنین به روند رو به افزایش فیلمهای تاریخی و جنگی در جشنواره امسال اشاره میکند و این موضوع را بازتابی از روند جهانی میداند، همانطور که فیلمهای مرتبط با جنگ جهانی دوم در جشنواره کن امسال نیز حضور داشتند. به باور او، بسیاری از فیلمسازان با نگاه به گذشته، سعی دارند دنیای امروز که بیش از پیش تقسیم شده را بررسی کنند.
جشنواره توکیو برای بخش رقابتی خود حداقل یک اکران آسیایی را الزامی میداند اما ترجیح میدهد فیلمها برای نخستین بار در جهان در این جشنواره نمایش داده شوند. معمولاً نیمی از ۱۵ فیلم بخش رقابتی از آسیا انتخاب میشوند. اولویت با کارگردانان نوظهور است که میتوانند آینده سینمای جهان را شکل دهند، هرچند کارگردانان باتجربه نیز حضور دارند. امسال نامهایی چون گارین ناگروهو، میلچو مانچفسکی و بهمن قبادی در میان فیلمهای بخش رقابتی دیده میشوند که آثارشان نسبت به گذشته متفاوت است.
در بخش سینمای ژاپن، فیلمهایی از ایكدا آكیرا و یاماموتو آكیرا در کنار آثار بخش نیپون سینما ناو قرار دارند. این فیلمسازان هنوز شهرت جهانی ندارند اما شایسته شناخته شدن در سطح بینالمللی هستند. همچنین فیلمهای بخش گالا با بودجههای بزرگتر و رویکردهای تجاریتر، همچنان حس کارگردانی مستقل را حفظ کردهاند. ایچییاما وضعیت فعلی سینمای ژاپن را بسیار سالم توصیف میکند و معتقد است تعداد قابل توجهی فیلمساز با استعداد در ژاپن وجود دارد. چالش اصلی حمایت از فیلمهای کمبودجه کارگردانان جوان است که هنوز به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفتهاند.
پیش از مدیریت ایچییاما، جشنواره توکیو فاقد دو ویژگی مهم بود که بسیاری از جشنوارههای جهانی دارند: حمایت از تولید فیلم و برنامههای آموزشی برای تربیت استعدادهای آینده صنعت سینما. به نظر او جشنواره بوسان اولین جشنواره آسیایی بود که این دو را معرفی کرد و توکیو اکنون در تلاش است این فاصله را جبران کند.
سال گذشته جشنواره توکیو کنفرانس فیلم دانشجویی آسیا را راهاندازی کرد که آثار دانشجویان شرق و جنوب شرق آسیا را نمایش میدهد و امسال برنامه TIFF Work-in-Progress را برای حمایت از فیلمهای ژاپنی در مراحل پایانی تولید اضافه کرده است. ایچییاما با این حال معتقد است این اقدامات هنوز کافی نیست و هدف پنج سال آینده، گسترش این رویکردها خواهد بود.




