تلاش تایکا وایتیتی برای اقتباس از رمان پیچیده و تأملبرانگیز «کلارا و خورشید» به شکل کمدی کودکانهای سادهانگارانه، نتیجهای ناامیدکننده داشته است. پیشتر وایتیتی با فیلم «جوجو خرگوشه» که درباره بیداری سیاسی و شخصی یک عضو جوان هیتلری بود، موفق شده بود با ترکیب طنز و موضوعات جدی، جایزه اسکار بگیرد و فروش نزدیک به ۱۰۰ میلیون دلار داشته باشد. اما این بار، ترکیب کارگردان و منبع اقتباس به نظر کاملاً نامناسب میآید و فیلم «کلارا و خورشید» بیشتر شبیه چالشی شکستخورده است.
رمان کازو ایشیگورو که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد، اثری ظریف و دلگیر است که به بررسی هوشیاری یک اندروید میپردازد و در ادامه مسیر رمان قبلی ایشیگورو، «هرگز مرا رها مکن»، قرار دارد. این رمان پیشتر در سال ۲۰۱۰ به شکلی سرد و دقیق توسط مارک رومانک به فیلم درآمده بود که کاملاً با لحن نویسنده هماهنگ بود. اما وایتیتی که بیشتر با فیلمهای طنز و فانتزی شناخته میشود، رویکردی کاملاً متفاوت و نامتناسب را انتخاب کرده است.
از همان آغاز فیلم و با موسیقی بیش از حد احساساتی مایکل جیاکینو، مشخص است که فضای کودکانه و شیرین فیلم با غم و تأمل رمان در تضاد است. شخصیت کلارا که توسط رایا اورتگا بازی میشود، رباتی خورشیدمحور است که در فروشگاهی برای خرید کودکان منزوی و ثروتمند آینده به نمایش گذاشته میشود. فضای فیلم در آیندهای پس از جنگ جهانی سوم میگذرد که اینترنت نابود شده و مردم بیشتر در خانههایشان محبوساند. اما طراحی صحنه و فیلمبرداری، حالتی مصنوعی و بیروح به این دنیای آینده دادهاند.
کلارا با بازی اورتگا، که به رغم فضای کلی فیلم جذاب است، در خانهای روستایی و دورافتاده به خانوادهای میپیوندد که دختر نوجوانشان، جوزی، به بیماری تهدیدکننده زندگی مبتلاست. تلاشهای کلارا برای سازگاری با این خانواده پرتنش، صحنههای گاه خندهدار و گاه غمانگیزی را رقم میزند، اما فیلم نتوانسته تعادل مناسبی میان طنز و تراژدی برقرار کند.
فیلمنامه که توسط وایتیتی و داوی والر نوشته شده، به بررسیهای فلسفی درباره زندگی مصنوعی و پس از مرگ میپردازد، اما این موضوعات پیشتر در آثار دیگری مانند «اکس ماکینا» و «هر» با ظرافت و هوشمندی بیشتری مطرح شدهاند. شخصیت کلارا به دلیل نوشته شدن یکبعدی، بیشتر شبیه یک کودک سادهلوح و امیدوار است تا یک موجود هوشمند و پیچیده.
بازی امی آدامز در نقش مادر جوزی نیز تحت تأثیر فیلمنامه محدود شده و نتوانسته عمق احساسی شخصیت را به خوبی نمایش دهد. در مجموع، فیلم «کلارا و خورشید» که قرار است در ۲۳ اکتبر اکران شود، بیشتر شبیه یک کارت تبریک مصنوعی و بیجان است که نه برای بزرگسالان جذاب است و نه کودکان را سرگرم میکند.




