دان رادر، خبرنگار برجسته آمریکایی، این شنبه 95 ساله می‌شود؛ درست چند روز پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای 2026. مستند تازه‌ای به نام «رادر» که زندگی حرفه‌ای او و وضعیت کنونی روزنامه‌نگاری را بررسی می‌کند، به کارگردانی فرانک مارشال در سال 2023 ساخته شده و حالا به صورت رایگان روی یوتیوب قابل تماشا است.
توزیع این مستند توسط شرکت‌های Wavelength، Fremantle’s Original Productions و Anchor Entertainment همزمان با هفته آزادی بیان آغاز شده است. رادر در گفتگو با رسانه‌ها ابراز امیدواری کرد که این دسترسی رایگان باعث شود مخاطبان بیشتری با اهمیت دفاع از متمم اول قانون اساسی آمریکا و آزادی مطبوعات آشنا شوند، به ویژه در شرایط حساس کنونی کشور.
در مستند «رادر» به خروج جنجالی او از شبکه CBS نیوز در سال 2006 پرداخته شده و همچنین بخش‌هایی از 44 سال فعالیت درخشانش در این شبکه با تصاویر دیده‌نشده به نمایش درآمده است. رادر درباره وضعیت فعلی CBS نیوز تحت مالکیت جدید شرکت Skydance ابراز نگرانی کرده و آن را یک فاجعه می‌داند.
او می‌گوید: «وضعیت CBS نیوز بسیار ناراحت‌کننده است. این فاجعه فقط برای کارکنان نیست، هرچند هنوز افراد بسیار خوبی در آنجا کار می‌کنند، بلکه نمونه‌ای از تسلط قدرت‌های بزرگ مالی و سیاسی است که برای منافع خود کنترل رسانه‌ها را در دست گرفته‌اند.»
رادر به تأثیر منفی سیاست‌های دونالد ترامپ بر برنامه «60 دقیقه» اشاره کرده و می‌گوید: «ترامپ علاقه شدیدی به این برنامه نداشت و حالا به خواسته‌اش رسیده است. او راه را برای تمرکز قدرت شرکت‌های بزرگ باز کرد و این باعث شد تغییرات مخربی در CBS نیوز و به ویژه در 60 دقیقه رخ دهد که خرابی‌های آن همه جا دیده می‌شود و هنوز هم ادامه دارد.»
رادر که پیش از مدیریت اخبار شبانه CBS، خبرنگار برنامه 60 دقیقه بود، این برنامه را بهترین نمونه روزنامه‌نگاری تحقیقی در تلویزیون جهان می‌داند. او معتقد است مدیریت جدید تلاش می‌کند CBS نیوز را به نسخه‌ای پیشرفته‌تر از شبکه فاکس نیوز تبدیل کند که این موضوع برای او غیرقابل باور است.
وی درباره باری وایس، سردبیر جدید CBS نیوز، می‌گوید: «قبل از این سمت او را نمی‌شناختم و حالا هم نمی‌شناسم. او به سرعت CBS نیوز را به سمت شبیه شدن به فاکس نیوز هدایت کرده است. ما تا زمانی که او میلیون‌ها دلار دریافت کرد و به اینجا آمد، خیلی درباره‌اش نشنیده بودیم و حالا می‌بینیم که در حال تخریب CBS نیوز است.»
رادر همچنین از اسکات پلی و شارین آلفونسی، دو خبرنگار برجسته 60 دقیقه که به خاطر اعتراض به تغییرات مجبور به ترک شبکه شدند، تمجید کرده است. او می‌گوید: «آنها از بهترین خبرنگاران تلویزیونی بودند و شجاعت ایستادن و اعتراض کردن را داشتند، هرچند این کار هزینه زیادی برایشان داشت.»
مستند «رادر» به تهدیدهای آزادی مطبوعات و حملات سیاسی به متمم اول قانون اساسی می‌پردازد و از طریق زندگی حرفه‌ای رادر، برنده جوایز امی، پی‌بادی و ادوارد آر. مورو، تحولات روزنامه‌نگاری را روایت می‌کند. رادر هشدار می‌دهد که رسانه‌های تلویزیونی به خاطر نفوذ میلیاردرهای قدرتمند و سیاستمداران، از مسیر استقلال و حقیقت‌گویی دور شده‌اند.
او می‌گوید: «اکثر رسانه‌های آمریکایی امروز ترکیبی از سیاست و قدرت مالی عظیم هستند که اخبار را به نفع خود منتشر می‌کنند، نه به نفع مردم. اگر بخواهیم کشوری با مطبوعات آزاد و مستقل باقی بمانیم، باید جلوی این روند گرفته شود. شاید افراد با تجربه‌تر از من بتوانند راهی برای توقف آن پیدا کنند، اما ادامه این مسیر به ضرر دموکراسی است.»
رادر تأکید می‌کند که آزادی مطبوعات قلب تپنده دموکراسی است و اگر این آزادی از بین برود، دموکراسی نیز نابود خواهد شد. او می‌گوید: «خبر واقعی چیزی است که معمولاً کسانی که در قدرت هستند نمی‌خواهند شما بدانید.»
در حال حاضر رادر تمرکز خود را روی پوشش انتخابات میان‌دوره‌ای، به ویژه در ایالت تگزاس محل تولدش گذاشته است. او می‌گوید: «همیشه عاشق پوشش سیاست بوده‌ام و امسال سال بزرگی برای این کار است. رقابت برای سناتوری در تگزاس یکی از رقابت‌های تاریخی است و من بی‌صبرانه منتظر نتیجه آن هستم.»
مستند 93 دقیقه‌ای «رادر» سه داستان را همزمان روایت می‌کند: تحول روزنامه‌نگاری تلویزیونی، چالش‌های آزادی مطبوعات و عقب‌گرد‌های اجتماعی و دموکراتیک آمریکا، همه از نگاه زندگی حرفه‌ای دان رادر.
تهیه‌کنندگان این مستند اعلام کرده‌اند که پخش رایگان آن در یوتیوب با هدف ایجاد گفت‌وگو درباره آزادی بیان، صداقت روزنامه‌نگاری و اهمیت مطبوعات آزاد انجام شده است. آنها همچنین از حمایت‌های رادر از سازمان‌هایی مانند اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا (ACLU) برای حفاظت از متمم اول قدردانی کرده‌اند.
