سی و یکمین دوره جشنواره بینالمللی فیلم بوسان که از ۶ تا ۱۵ اکتبر برگزار شد، با جذب بیشترین تعداد مخاطب در بیش از یک دهه گذشته همراه بود. این دوره از جشنواره با حضور گسترده تماشاگران و بازار فیلم آسیایی، در عین حال با جنجالهای سیاسی پیرامون یک فیلم پرفروش کرهای و سخنرانی جنگطلبانه یک کارگردان ایرانی، توجهها را به مسائل سیاسی جلب کرد.
حضور بیسابقه مخاطبان و ثبات بازار
تعداد بلیتهای فروخته شده برای نمایش فیلمها به ۲۰۰ هزار و ۴۳ نفر رسید که بالاترین رقم از سال ۲۰۱۵ است. مجموع شرکتکنندگان در برنامههای جانبی، گفتگوها و رویدادهای فضای باز به ۲۷۷ هزار و ۲۷ نفر رسید که حدود ۴۰ هزار نفر بیشتر از سال گذشته بود. برگزارکنندگان این افزایش را به تغییر تاریخ افتتاحیه و گسترش برنامه نمایش فیلمها نسبت دادند.
بخش «Community BIFF» در منطقه نامپو-دونگ با جذب ۲۹ هزار و ۵۱۱ بازدیدکننده، بیش از ۱.۷ برابر سال قبل بود. برنامه «BIFF Everywhere» نیز فیلمها را به رکورد ۱۸ مکان مختلف از جمله معابد بودایی، بازارهای سنتی و ساختمان مجلس ملی در سئول برد.
بازار فیلم آسیایی (ACFM) که از ۱۰ تا ۱۳ اکتبر در مرکز BEXCO برگزار شد، با حضور ۳۰ هزار و ۴۸۴ بازدیدکننده و افزایش ۱.۶ درصدی نسبت به سال قبل همراه بود. ثبتنامکنندگان به ۳ هزار و ۱۵۸ نفر از ۱۲۶۶ شرکت در ۵۸ کشور رسید. تعداد غرفهداران نیز ۳۳۹ شرکت بود که ۴۹ شرکت برای اولین بار حضور داشتند. غرفههای جمهوری چک و اسلواکی و کامبوج نیز برای نخستین بار در این بازار حاضر شدند.
مدیر بازار فیلم آسیایی، الن کیم، به چالشهای مالی اشاره کرد و گفت: «بزرگترین مانع، تأمین بودجه است. بازار به سرعت رشد کرده اما حمایتهای دولتی همپای آن پیش نرفته و بودجه ملی در دو سال گذشته ثابت مانده است.»
سیاست در مرکز توجه
هفته افتتاحیه جشنواره تحت تأثیر فیلم «قاتل(ها)» ساخته هور جین-هو قرار گرفت؛ فیلمی درباره ترور همسر رئیسجمهور پیشین کره جنوبی در سال ۱۹۷۴ که در صدر جدول فروش سینمای کره قرار گرفت اما با انتقادات شدید محافظهکاران و مخالفان آنلاین مواجه شد که آن را تحریف تاریخ میدانستند.
در پی این جنجال، جشنواره برنامه گفتگوی «خانه بازیگران: لی مین-هو» را لغو کرد و شرکت تولید «هایو مدیا» نیز بازیگران و عوامل فیلم را از حضور در مراسم افتتاحیه و برنامههای جشنواره خارج کرد. این تصمیم پس از اعلام اعتراضات روزانه گروهی محافظهکار در مقابل منزل بازیگر اصلی فیلم، یو هه-جین، اتخاذ شد.
در نشست خبری هیئت داوران، رئیس هیئت ژانگ ییمو به سوالی درباره حقیقت تاریخی و آزادی خلاقیت پاسخ داد و گفت: «تاریخ نیز توسط انسانها نوشته میشود و حقیقت تاریخی همیشه قطعی نیست. به عنوان خالقان، به دیدگاه هر هنرمند احترام میگذاریم.»
در ادامه، حدود ۲۰ فیلمساز از جمله چونگ جی-یونگ و لی میونگ-سه در کنفرانسی در بوسان خواستار پایان دادن به استفاده سیاسی از فیلم شدند و از حزب مخالف مردم انتقاد کردند که از جشنواره فیلم سنگاپور خواسته بود فیلم را حذف کند.
در مراسم اختتامیه، فیلم «ناهار ظهر» ساخته مجیدی که داستان یک معلم روستایی را روایت میکند، جایزه بهترین فیلم جشنواره را از هیئت داوران دریافت کرد. مجیدی در سخنرانی خود علیه جنگ در ایران و حمله نظامی آمریکا به مدرسهای در میناب که منجر به کشته شدن ۱۵۶ غیرنظامی از جمله ۱۲۰ کودک شد، اعتراض کرد و جایزه را به مردم ایران تقدیم نمود.
حضور ستارگان و جایگاه جدید جشنواره
این دوره نخستین جشنواره بوسان پس از کسب رتبه A از فیاپف بود و دومین سال رقابتهای آن با ۱۳ فیلم آسیایی برگزار شد. این رتبه به فیلم «ناهار ظهر» امکان میدهد مستقیماً در رقابت اسکار بهترین فیلم بینالمللی شرکت کند.
از جمله برندگان دیگر میتوان به جایزه ویژه هیئت داوران برای فیلم اندونزیایی «ایبوکو» ساخته ادی کاهیونو و جایزه بهترین کارگردانی برای لی یون چان از تایوان اشاره کرد. جایزه بهترین بازیگر به صورت مشترک به ژو شون و هیمنو کاشون رسید.
در مراسم افتتاحیه، میشل یو به عنوان فیلمساز سال آسیا معرفی شد و آن هوی جایزه کاملیا را دریافت کرد. همچنین کیم دونگ-هو، رئیس سابق جشنواره، جایزه سینمای کره را دریافت کرد. فَن بینگبینگ، شارلوت گینزبورگ و آلفونسو کوارون نیز در این رویداد حضور داشتند.
همکاریهای تولید و سرمایهگذاری خلاقانه
در بخش تولید، انجمن تهیهکنندگان کره و انجمن تهیهکنندگان اندونزی اتحادیه تولیدکنندگان آسیایی را تشکیل دادند که به دنبال همکاریهای مشترک و سیاستگذاری در تولیدات مشترک است. همچنین توافقنامههایی با سازمانهای ایتالیایی و اتحادیه فیلمسازان ساخا امضا شد.
سرمایهگذاری جدیدی نیز اعلام شد؛ شرکت کرهای Solaire Partners و شرکت ژاپنی Questry صندوق مشترک ۱۰۰ میلیارد وونی (۷۴.۶ میلیون دلار) برای تولید محتوا راهاندازی کردند. نشست سرمایهگذاران بازار با حضور ۲۰ شرکت از کشورهای مختلف برگزار شد و پروژههایی با حمایت برندها نیز معرفی شدند.
با این حال تأمین مالی فیلمهای مستقل همچنان دشوار است و مدیران هالیوودی اذعان کردند که گرچه استعدادها و داستانهای آسیایی فرصت دارند، اما جذب سرمایه چالشبرانگیز است.
هوش مصنوعی در خدمت تولید فیلم
نتفلیکس اعلام کرد که در حدود ۳۰۰ عنوان خود از هوش مصنوعی استفاده کرده است. کارگردان فیلم «خارجیها» تخمین زد که استفاده از هوش مصنوعی میتواند ۳۰ تا ۴۰ درصد از هزینه تولید را کاهش دهد. فیلم «دویدن به غرب» اولین فیلم کرهای است که به طور کامل با هوش مصنوعی ساخته شده است.
با این حال، برخی معتقدند که هوش مصنوعی هنوز در انتقال احساسات و تاثیرگذاری بر مخاطب به اندازه انسان موفق نیست و نیاز به دخالت انسانی در مراحل نهایی وجود دارد.
گسترش همکاریهای اروپایی و آسیایی
حدود ۳۶ درصد برنامه جشنواره شامل تولیدات مشترک اروپایی بود. ایتالیا با غرفه بزرگ خود حضور داشت و تایلند به عنوان کشور افتخار بازار فیلم آسیایی معرفی شد. بازار داستان بوسان نیز پنج عنوان تایلندی برای بازسازی انتخاب کرد.
ژاپن نیز به عنوان کشور تمرکز در بخش تولید حضور داشت و برنامه مشترکی با سازمان ترویج صنعت تصویری ژاپن برگزار شد که ۱۸۸ تهیهکننده از ۲۵ کشور در آن شرکت کردند.




