چرا انسان‌ها اغلب به چت‌بات‌های هوش مصنوعی توهین می‌کنند و آیا باید بابت این رفتارها عذرخواهی کنند؟ این پرسش اصلی مستند «جستجو برای اسمارترد» است که این هفته در جشنواره فیلم مستند جی‌هلاوا جایزه پروژه نوآورانه‌ترین اثر آمریکایی را دریافت کرد.
زان گیلیس و لیندسی سیتز، خبرنگار برنده جایزه پولیتزر، کارگردانی مشترک این فیلم آمریکایی-کانادایی را بر عهده دارند و اَرین ویلیامز-ویر تهیه‌کننده آن است.
اسمارترد، چت‌باتی بود که حدود دو دهه پیش در آمریکای شمالی محبوبیت زیادی داشت و میلیون‌ها کاربر از طریق پلتفرم‌هایی مانند AOL و یاهو با آن تعامل داشتند. بیش از سه میلیون نفر با اسمارترد از طریق پیامک گفتگو کردند که اغلب این مکالمات با بی‌احترامی و توهین همراه بود.
گیلیس درباره این موضوع می‌گوید: «ما به خیابان‌های سان‌فرانسیسکو رفتیم و از مردم پرسیدیم آیا اسمارترد را به یاد دارند و آیا چیزی گفته‌اند که بخواهند بابتش عذرخواهی کنند. یکی از آن‌ها گفت: ‘بله، من خیلی با آن ربات بدرفتاری کردم.’»
سؤال اصلی فیلم این است که «روابط ما با هوش مصنوعی چه چیزهایی درباره خودمان آشکار می‌کند؟» با وجود پیشرفت‌های سریع فناوری چت‌بات‌ها، پرسش‌های اساسی درباره نحوه تعامل ما با آن‌ها همچنان پابرجاست. گیلیس می‌پرسد: «وقتی با این موجودات نیمه‌انسانی صحبت می‌کنیم، چه تأثیری روی ذهن ما می‌گذارد؟ آیا آن‌ها دوستان ما هستند، روان‌درمانگر، دستیار یا حتی معشوقه ما؟»
کارگردانان متوجه شدند که تجربه کاربران در سراسر جهان، از جمله کره، مشابه آمریکای شمالی است و بسیاری از افراد تمایل دارند به ربات‌ها توهین کنند. این پروژه زمانی شکل گرفت که گیلیس و سیتز متوجه شدند هر دو در جوانی از اسمارترد استفاده کرده و رفتارهای توهین‌آمیز نسبت به آن داشته‌اند.
معمولاً نرم‌افزارهای اولیه هوش مصنوعی از کاربران درباره سرگرمی‌هایشان می‌پرسیدند و پاسخ‌های خشنی مانند «آتش زدن چیزها» دریافت می‌کردند. سپس ربات پیشنهاد فعالیتی جایگزین می‌داد و پاسخ‌های توهین‌آمیزتری مانند «تو را آتش می‌زنم» دریافت می‌کرد.
گیلیس پس از پیگیری مخترعان و مهندسان اسمارترد، دریافت که آن‌ها هنوز سوابق دیجیتال تمام گفتگوها را دارند. گفتگوها اغلب از این نقطه به سمت بی‌احترامی پیش می‌رفتند.
فیلم‌سازان تاکنون با اعضای تیم‌های ساحل غربی و شرق آمریکا که پاسخ‌های اسمارترد را نوشته بودند، مصاحبه کرده‌اند. پس از موفقیت اولیه، مهندسان در سیلیکون ولی از میزان توهین کاربران شگفت‌زده شدند و جلسات اضطراری برگزار کردند.
آن‌ها ویژگی‌ای اضافه کردند که به اسمارترد اجازه می‌داد زبان توهین‌آمیز را تشخیص دهد و با هشدار و حتی شوخی‌های کنایه‌آمیز پاسخ دهد. در صورت ادامه توهین، ربات به طور موقت خاموش می‌شد تا کاربر عذرخواهی کند.
گیلیس می‌گوید: «برنامه‌نویسان سیستم امتیازدهی برای وزن توهین‌ها طراحی کردند که برای من بسیار جالب بود.»
تا کنون، گیلیس و سیتز حدود ۱۸ هزار دلار از طریق پلتفرم‌های جمع‌سپاری برای این مستند جمع‌آوری کرده‌اند که تنها یک پنجم بودجه نهایی آن خواهد بود. آن‌ها قصد دارند با افراد بیشتری که در زمینه تعامل انسان و هوش مصنوعی تخصص دارند، از جمله یک کارشناس عذرخواهی در حوزه حل تعارض، مصاحبه کنند.
همچنین آن‌ها با لورن کونزه، کارآفرین و متخصص چت‌بات و مدیرعامل شرکت Pandorabots، که تحقیقات گسترده‌ای درباره بخش‌های مغز انسان فعال شده در تعامل با هوش مصنوعی انجام داده، گفتگو کرده‌اند.
این افراد و همچنین صحنه‌ای که در آن نسخه بازسازی شده اسمارترد دوباره به گفتگو می‌پردازد، از بخش‌های مهم نسخه نهایی مستند خواهند بود.
