نبیل آیوش، کارگردان فرانسوی-مراکشی، همواره آزادی بیان داستانهایی که به آنها باور دارد را بر کسب تأیید همگانی ترجیح داده است. در طول نزدیک به سه دهه فعالیت، او به بررسی واقعیتهای پیچیده اجتماعی پرداخته و صدایی برای شخصیتهایی بوده که مصمم به شکستن محدودیتهای تحمیلشده بر زندگیشان هستند. آیوش پذیرفته که فیلمهایش همیشه بهدرستی درک نخواهند شد و این ریسک فیلمسازی را میپذیرد.
در جشنواره بینالمللی فیلم قاهره، جایی که آیوش رئیس هیئت داوران بخش بینالملل بود و جایزه عمر هنری هرم طلایی را دریافت کرد، او گفت: «ساخت فیلم یعنی ریسک اینکه ممکن است اشتباه فهمیده شوی. همه میخواهند دوست داشته شوند، اما اگر هدفم فقط دوست داشته شدن بود، احتمالاً کار دیگری انجام میدادم.»
او تأکید کرد که برایش مهمتر است که خود را بیان کند، حرفش را بزند، تلاش کند فهمیده شود و دلها را لمس کند تا اینکه صرفاً محبوب باشد. بازگشت او به قاهره برایش اهمیت ویژهای دارد؛ جایی که تقریباً سه دهه پیش فیلم اولش «مکتوب» را به نمایش گذاشت و دو جایزه دریافت کرد. انرژی شهر قاهره را همواره پرهیجان و غافلگیرکننده توصیف میکند.
آیوش میگوید خشم و انگیزهای که او را به سمت فیلمسازی کشانده هنوز پابرجاست و شاید حتی قویتر شده است. او هر روز با انرژی، خشم، عشق و اشتیاق به انسانها بیدار میشود و میخواهد زیباییهای جهان را از طریق فیلمها به تصویر بکشد. این تضاد میان خشم و امید ریشه در کودکی او در سارسل، حومه کارگری شمال پاریس دارد، جایی که معلمان و فعالان فرهنگی به او کمک کردند تا انرژی منفی را به نیرویی سازنده تبدیل کند.
این تجربه نه تنها در فیلمسازی بلکه در حمایت از استعدادهای نوظهور نیز تأثیرگذار بوده است. آیوش هفت مرکز فرهنگی در مراکش تأسیس کرده تا فرصتهایی مشابه آنچه خودش داشته را برای جوانان فراهم کند.
فیلمهای او مانند «علی زوا»، «کازابلانکا بیتس»، «خیلی دوستداشتنی» و «همه تو را دوست دارند» همواره بر شخصیتهایی تمرکز دارند که میخواهند کنترل زندگی خود را به دست گیرند. او از شخصیتهایی که صرفاً قربانیاند فاصله میگیرد و به دنبال افرادی است که روحشان او را جذب کند، کسانی که میخواهند از قفس محدودیتها فرار کنند.
آیوش معتقد است که مخالفتها با فیلم «خیلی دوستداشتنی» که درباره زنان کارگر جنسی در مراکش است، به دلیل نمایش زنان قدرتمند و خواهان استقلال بود، نه صرفاً قربانیان بیدفاع. او میگوید اگر زنان فیلم فقط زنانی فقیر و شکستخورده بودند، مشکلات کمتری ایجاد میشد.
با وجود جنجالها، آیوش تأکید میکند که هدفش ایجاد بحث و جنجال نبوده بلکه بیان چیزی است که او را خشمگین میکند و میداند فیلمهایش ممکن است نظرات متفاوتی برانگیزد.
او عضو آکادمی علوم و هنرهای سینمایی و آکادمی سزار فرانسه است و در قاهره ترجیح میدهد فیلمها را بدون پیشزمینه قبلی ببیند تا شگفتزده شود. برای او سینما یک برخورد، شوک و لحظه شگفتی است و به فیلمهایی علاقه دارد که پس از پایان، همچنان در ذهن مخاطب باقی بمانند.
در جلسات داوری، آیوش به جای رأیگیری، به بحث و اجماع اهمیت میدهد تا تصمیمی جمعی گرفته شود. با وجود دریافت جایزه عمر هنری، او خود را در میانه راه میداند و امیدوار است فیلمهای بیشتری بسازد.
او قصد دارد در فیلم بعدی خود به نام «بدو، بدون اشک» که قرار است اوایل ژانویه در مراکش فیلمبرداری شود، به کاوش در عمق شخصیتها و ساخت فیلمی کمتر سیاسی و بیشتر مبتنی بر روابط صمیمی بپردازد. این فیلم با بازی ویمالا پونس، مریم توزانی و نسرین اردی ساخته خواهد شد و توسط شرکت علی ان پروداکشنز تولید میشود.
آیوش علاقهای به بازسازی یا اصلاح فیلمهای قبلی خود ندارد و میگوید اگر بخواهد آنها را دوباره بسازد، هیچ صحنهای را تغییر نخواهد داد.




