جیمز لانگلی، کارگردان دو بار نامزد اسکار که شنبه گذشته جایزه اصلی جشنواره فیلم مستند جی‌هلاوا را برای فیلم «محبت» دریافت کرد، پروژه بعدی خود را به نسل‌کشی روهینگیا اختصاص خواهد داد.
لانگلی که پیش‌تر برای فیلم‌های «عراق در قطعات» و «مادر ساری» نامزد اسکار شده بود، در مصاحبه‌ای در این رویداد در جمهوری چک به «واریتی» گفت: «من بخش اول این پروژه را قبلاً فیلمبرداری کرده‌ام و در همکاری با دایان ویرمان در شرکت Participant Media که در سال ۲۰۲۴ تعطیل شد، کار می‌کردم. سال آینده دهمین سالگرد نسل‌کشی ۲۰۱۷ است.»
او افزود: «این نسل‌کشی به طور رسمی توسط آمریکا، اتحادیه اروپا و دولت بریتانیا به رسمیت شناخته شده، اما تعجب‌آور است که هنوز هیچ مستند بلند درباره آن ساخته نشده است. من به طور منحصر به فردی آماده‌ام که این فیلم را بسازم.»
لانگلی که در ساخت مستند «محبت» به افغانستان سفر کرده، درباره هدف خود گفت: «من قصد ندارم افغان شوم، بلکه می‌خواهم به غیر افغان‌ها کمک کنم تا افغانستان را بهتر بفهمند. پس از ۲۰ سال جنگ در این کشور، این کمترین کاری است که می‌توانیم انجام دهیم.»
او با دوربینی در دست به افغانستان رفت و به عنوان مهمان پذیرفته شد، نه دشمن. «من با هدف صادقانه روایت داستان‌های آن‌ها به کشورشان رفتم و به همین دلیل با صبر و احترام پذیرفته شدم. نمی‌توانم توصیف کنم که چه افتخاری بود که در کنار مردم افغان زندگی و کار کنم؛ مردمی شجاع و پاکدل که بسیاری از آمریکایی‌ها می‌توانند از آن‌ها درس بگیرند.»
قهرمان فیلم او، محبت ۱۲ ساله، تلاش می‌کند خانواده‌اش را در دوران حکومت طالبان حفظ کند، پس از آنکه پدرش در حمله پهپادی آمریکا کشته می‌شود. لانگلی می‌گوید: «این اتفاق در دوران نخست‌وزیری ترامپ و زمانی رخ داد که مایک پمپئو مسئول برنامه پهپادی بود. در طول جنگ ۲۰ ساله، چنین رویدادهایی رایج بود و تعداد زیادی از غیرنظامیان کشته شدند و فراموش شدند، دور از چشم خبرنگاران خارجی در کابل. محبت نمی‌خواست پدرش فراموش شود و به همین دلیل دو سال صبورانه با ما همراه بود.»
در جریان گشت‌زنی برای لوکیشن، تیم فیلمبرداری از یتیم‌خانه‌هایی بازدید کردند که پر از کودکانی بود که والدین خود را در جنگ از دست داده بودند. «پسران پلیس‌های افغان که در حملات انتحاری طالبان شهید شده بودند، نان خود را با پسران طالبان شهید شده تقسیم می‌کردند. بسیاری از آن‌ها می‌خواستند داستان‌های خود را بگویند و این هرگز مشکلی نبود.»
محبت باور داشت که ما به یاد پدرش که مردی فقیر و فروشنده چای در بازار بزرگ حومه کابل بود، عدالت خواهیم کرد. یکی از دوستان محبت، الهام، به طور خاص به ما گفت که منتظر یک خبرنگار خارجی است تا درباره آنچه در جنگ دیده‌اند و افکارشان صحبت کند.
لانگلی در ساخت فیلم‌های خود اغلب به جوانان توجه دارد، مانند «عراق در قطعات»، «فرشتگان از نور ساخته شده‌اند» و حالا «محبت». او می‌گوید: «وقتی کودک هستیم، جهان را به طور مستقیم و برای اولین بار تجربه می‌کنیم. وقتی مستندی در افغانستان، عراق یا غزه می‌سازم و به مخاطب غربی نشان می‌دهم، می‌دانم که آن‌ها را به مکانی جدید می‌برم. در این شرایط، مناسب است که دیدگاه کودکان را ارائه دهم چون آن‌ها مانند کودکان در این کشورها هستند که تجربه‌ای نو دارند.»
او از کارگردانانی مانند ویتوریو دسیکا، عباس کیارستمی، مجید مجیدی و فرانسوا تروفو تأثیر گرفته که زندگی شخصیت‌های کودک خود را با جدیت دنبال می‌کنند. این رویکرد در مستندها هم موثر است، به ویژه در فضاهای محدود.
ساخت فیلم در افغانستان، چه در زمان جنگ و چه تحت حکومت طالبان، با یک کودک به عنوان شخصیت اصلی، کار را دشوارتر نمی‌کند بلکه آسان‌تر می‌کند. «برای ساخت فیلم درباره یک کودک، صد بار بیشتر اجازه می‌گیرید تا درباره یک بزرگسال.»
با این حال، لانگلی نتوانست زنان را فیلمبرداری کند. «اگر یکی از زنان روستا در فیلم ما ظاهر می‌شد، باعث رسوایی محلی می‌شد و هرگز نمی‌توانست آن را فراموش کند. مسئله این نیست که زنان نمی‌توانند صحبت کنند، بلکه همسایگان آن‌ها هرگز دست از حرف زدن برنمی‌دارند.»
او اشاره می‌کند که بسیاری از زنان افغان به طور مخفیانه با آیفون‌های خود فیلم می‌سازند و نیازی نمی‌بیند تلاش آن‌ها را تکرار کند. او در موقعیتی نیست که فیلمی درباره زنان افغان بسازد و زنان فیلمساز افغان هم نمی‌توانند فیلمی شبیه «محبت» بسازند.
لانگلی با الکس گیبنی همکاری کرد که به عنوان تهیه‌کننده کنار او و محمد شریف هوتک در فیلم حضور دارد. «الکس فیلم «فرشتگان از نور ساخته شده‌اند» را دید و پسندید. وقتی از او پرسیدم آیا می‌خواهد فیلمی درباره زندگی در افغانستان تحت طالبان بسازد، بلافاصله قبول کرد. همکاری با او لذت‌بخش بود، چون بهترین تهیه‌کننده مستند است و شخصی بسیار باهوش است. چنین همکاری و اعتماد، رویای هر فیلمسازی است.»
او همچنین از هوتک که در نزدیکی روستاهای محل فیلمبرداری زندگی می‌کند، تمجید می‌کند. «آشنایی او با مکان و مردم کلید ساخت فیلم بود. او در همان واقعیت‌های جنگ که کودکان فیلم تجربه کردند، بزرگ شده و می‌توانست مستقیماً با آن‌ها ارتباط برقرار کند.»
برای لانگلی یافتن زاویه شخصی اهمیت زیادی دارد، هر کجا که فیلم می‌سازد. او می‌گوید: «تمام فیلم‌ها و رسانه‌ها بازتابی از سیاست‌های اطراف خود و سیاست‌های سازندگانشان هستند. رسانه‌های خبری شرکتی محصولاتی می‌سازند که با سیاست‌های مالکان و تبلیغ‌کنندگانشان همسو است. من فیلم‌هایی می‌سازم که سیاست‌های خودم را منعکس می‌کند؛ سیاست‌هایی انسان‌دوستانه و ضد جنگ.»
او ادامه می‌دهد: «شاید فیلم‌های من کاملاً در تضاد با آنچه در تلویزیون می‌بینید باشد، اما نمی‌توانم مطمئن باشم چون هرگز تلویزیون نداشته‌ام. برای من اهمیتی ندارد که بیشتر آن‌ها چه می‌گویند.»
