در یک بعدازظهر خنک اکتبر در بوآ دو ونسن، حومه پاریس، خواننده و رقصنده بریتانیایی FKA Twigs به دهه ۱۹۵۰ آمریکا بازمی‌گردد. او با پوشیدن کت کرم‌رنگ راه‌راه، کلاه بره‌ای تیره و دستکش‌های چرمی سیاه، از ساعت ۴ صبح برای آماده‌سازی مو و آرایش بیدار بوده تا به جوزفین بیکر، هنرمند افسانه‌ای و فعال حقوق مدنی، تبدیل شود.
در مقابل او آونجانوی الیس-تیلور، بازیگر نامزد اسکار که نقش مادر بیکر را بازی می‌کند، قرار دارد. آن‌ها در حال فیلمبرداری صحنه‌ای پرتنش در یک قبرستان هستند که به قلب فیلم زندگینامه‌ای بلندپروازانه مایمونا دوکور می‌پردازد.
در فاصله بین برداشت‌ها، FKA Twigs در نقش خود باقی می‌ماند و حالتی متفکر و احساسی دارد. فضای پشت صحنه بین‌المللی و جدی است و اعضای تیم بین زبان‌های انگلیسی و فرانسوی جابه‌جا می‌شوند.
اگرچه صحنه قبرستان صمیمی است، اما صحنه‌های دیگر با شکوه و جلالی شبیه تولیدات کلاسیک هالیوود، به ویژه بازسازی کاباره افسانه‌ای فولیز برژه در پاریس که بیکر در دهه ۱۹۲۰ در آن به شهرت رسید، اجرا می‌شوند. این تولید گسترده بیش از ۲۴۰۰ بازیگر فرعی دارد.
اما پشت لباس‌های پرزرق و برق، اجراهای موسیقی و بوم تاریخی وسیع، فیلم «جوزفین بیکر» در نهایت تصویری از زنی است که زندگی عمومی فوق‌العاده‌اش بر زخم‌های خصوصی شکل گرفته است.
دوکور می‌گوید: «مهم‌ترین چیز برای من این نیست که فقط جوزفین را به عنوان زن قدرتمند و نمادی که به پانتئون راه یافته نشان دهم. ما آن سوی او را می‌شناسیم. من می‌خواهم داستان زنی پشت آن نماد را تعریف کنم.»
او ادامه می‌دهد: «می‌خواهم زخم‌ها، آسیب‌پذیری‌ها، نقص‌ها و چیزهایی که او را شکل داد و مقاومت فوق‌العاده‌ای که به دست آورد، بررسی کنم. فکر می‌کنم وقتی بفهمید قدرت او از کجا می‌آید، حتی بیشتر شگفت‌انگیز می‌شود.»
به جای ساخت یک بیوپیک معمولی، روایت فیلم حول بازگشت بیکر به آمریکا در سال ۱۹۵۱ می‌چرخد، زمانی که این هنرمند مشهور که در فرانسه آزادی و شهرت یافته بود، با تبعیض نژادی که سال‌ها پیش از آن فرار کرده بود، روبرو می‌شود. فیلم بین این دوره حساس و بازگشت به کودکی بیکر در سنت لوئیس، صعود سریعش در پاریس دهه ۱۹۲۰، فعالیتش در مقاومت فرانسه در جنگ جهانی دوم و سال‌های پایانی زندگی او جابه‌جا می‌شود.
این پروژه پرهزینه گامی بزرگ برای دوکور است و یکی از بلندپروازانه‌ترین بیوپیک‌های تولید شده در فرانسه در سال‌های اخیر به شمار می‌رود. استودیوکانال با همکاری شرکت بی‌ان او بی‌ان پروداکشنز، کمپانی دوکور و شریکش زانگرو، تهیه و تولید و فروش بین‌المللی فیلم را بر عهده دارد.
یافتن بازیگری که بتواند هم قدرت و هم آسیب‌پذیری بیکر را منتقل کند، چالشی بزرگ بود، اگرچه FKA Twigs از اولین بازیگرانی بود که دوکور در لندن دید.
دوکور از لندن به نیویورک و لس‌آنجلس سفر کرد و بازیگران مطرح و نوظهور را تست داد. او اصرار داشت همه کاندیداها اجراهای آواز، رقص و صحنه‌های دراماتیک دشوار داشته باشند.
او می‌گوید: «با بازیگران بسیار بااستعدادی ملاقات کردم، اما نمی‌توانستم فقط به خاطر شهرت یا تحسین کارشان انتخاب کنم. باید چیزی خاص می‌دیدم، باید جوزفین را زنده جلوی خودم می‌دیدم.»
این اتفاق وقتی افتاد که Twigs آمد. دوکور می‌گوید: «می‌توانستی ببینی چقدر عصبی است و چقدر برایش مهم است. من واقعاً شروع به گریه کردم چون ناگهان جوزفین بیکر را دیدم. کاملاً فراموش کردم که صحنه را خودم نوشته‌ام و در اتاق تست نشسته‌ام.»
اگرچه به تست بازیگران ادامه داد، اما تأثیر Twigs را نمی‌توانست فراموش کند: «همیشه فکر می‌کردم، او را پیدا کردم.»
این هنرمند بریتانیایی که در فیلم‌هایی چون «هانی بوی»، «کرُو» و «مادر مری» بازی کرده، هرگز چنین نقش بزرگی را بر عهده نداشته بود. نقش نیازمند بازیگری، آواز و رقص است و Twigs باید بیکر را در چند دهه مختلف به تصویر بکشد، ترانه‌هایش را اجرا کند و به زبان فرانسوی صحبت کند که پیش از آن نمی‌دانست.
دوکور می‌گوید: «او باید در مدت کوتاهی فرانسوی یاد می‌گرفت و لهجه‌های مختلف آمریکایی را هم تسلط پیدا می‌کرد، در حالی که خودش بریتانیایی است. نمی‌توانی فقط از یک لهجه به لهجه دیگر تغییر کنی، باید این تحول طبیعی به نظر برسد.»
به دست آوردن حضور صحنه‌ای متمایز بیکر بدون تقلید صرف، چالشی دیگر بود.
دوکور می‌گوید: «FKA Twigs اجراکننده‌ای فوق‌العاده است اما سبک حرکتی و هویت موسیقایی خاص خودش را دارد. جوزفین زبان بدنی منحصر به فردی داشت. چالش فقط تقلید حرکات یا صدا نبود، بلکه فهمیدن آنچه اجراهایش را خاص می‌کرد و زنده کردن آن بود.»
دوکور مصمم بود توانایی‌های Twigs را بدون تبدیل فیلم به یک موزیکال معمولی نشان دهد: «نمی‌خواستم فیلمی درباره جوزفین بیکر بسازم بدون اینکه رقص و آوازش را نشان دهم. خب، او جوزفین بیکر است و من FKA Twigs را دارم. البته که می‌خواهم او برقصد و بخواند!»
ساختن زندگی بیکر برای پرده سینما پیش از حضور Twigs هم کاری دشوار بود. زانگرو می‌گوید حداقل ۱۶ شرکت تولید قبلاً تلاش کرده‌اند و خود بیکر هم از سال ۱۹۶۸ دنبال ساخت فیلمی درباره زندگی‌اش بود.
این پروژه بیش از ۱۰ سال در کانال+ در جریان بود. دوکور و زانگرو ابتدا فکر می‌کردند کمی باهوش‌تر از بقیه‌اند اما خیلی زود فهمیدند که با چه کاری روبرو هستند: «این مثل اورست بود.»
فیلم چهار سال در مرحله توسعه بود، با بازنویسی‌های مکرر، تأخیرهای تولید و چالش‌های مالی. زندگی خارق‌العاده بیکر انتخاب محتوا را دشوار می‌کرد.
دوکور می‌گوید: «اول می‌خواستم همه چیز را بگویم. این زن انگار ۴۰۰ سال زندگی کرده بود!»
زانگرو اضافه می‌کند: «او خلبان بود، از سقوط هواپیما جان سالم به در برد، در جنگ جهانی دوم خدمت کرد، جاسوس بود، برای حقوق مدنی جنگید، مارتین لوتر کینگ را می‌شناخت و تلاش کرد قلعه‌اش را نجات دهد. وقتی زندگی‌نامه‌اش را می‌خوانی، انگار زندگی خودت را زندگی نکرده‌ای.»
نقطه عطف وقتی بود که تصمیم گرفتند روایت را حول یک فصل کلیدی متمرکز کنند به جای اینکه همه چیز را پوشش دهند.
دوکور که فیلمنامه را با اولیویه لورل هم‌نویسی کرده، سال‌ها تحقیق کرده و با خانواده بیکر همکاری نزدیک داشته است. پروژه با حمایت فرزندان بیکر، ژان-کلود و برایان بویلون بیکر و قبیله رنگین‌کمانی همراه است.
اگرچه بخش عمده فیلم در آمریکا می‌گذرد، فیلمبرداری کاملاً در اروپا انجام می‌شود، با لوکیشن‌هایی در فرانسه و صوفیه بلغارستان تا ۱۳ نوامبر.
بازیگران دیگر شامل جوزپه ماجیو، گرگوری مونتل، بنجامین میلیپید، فئودور آتکین، الکس لوتز و هارمونی رایلی هستند.
فیلم قرار است در سطح بین‌المللی گسترده توزیع شود. استودیوکانال پخش در قلمروهای خود از جمله فرانسه، بریتانیا، آلمان، ایتالیا، بنلوکس، لهستان، استرالیا و نیوزیلند را بر عهده دارد و فروش جهانی را مدیریت می‌کند.
زانگرو می‌گوید: «این فیلم فرانسوی نیست که برای بازار بین‌المللی ساخته شده باشد، بلکه فیلمی بین‌المللی است از نظر بازیگران، لوکیشن‌ها و زبان‌ها.»
برای زنده کردن آن جهان، راه‌حل‌های خلاقانه‌ای لازم بود، به ویژه اینکه فیلم نمی‌توانست در آمریکا فیلمبرداری کند.
زانگرو می‌گوید: «آمریکا برای فیلمبرداری خیلی گران شده است. پس ما مثل خود آمریکایی‌ها عمل می‌کنیم و به صوفیه بلغارستان می‌رویم که استودیوهایی دارد که می‌توانیم هارلم و برادوی را بازسازی کنیم.»
تیم تولید همچنین یک پارکینگ در حومه پاریس، سنت دنی، را به خیابانی در سنت لوئیس ۱۹۱۸ تبدیل کرده‌اند، با ساختمان‌های آجری و سنگی. طراح صحنه استفان روزنباوم که در فیلم‌هایی چون «مولین» سابقه دارد، باید از پاریس دهه ۲۰ تا میامی دهه ۵۰ را بازسازی کند، جایی که سوئیت هتل با صفحه‌های LED نمای بیرونی را نشان می‌دهد.
طراح لباس امانوئل یوچنوسکی که در «ذا سابستنس» و «دالیدا» کار کرده، نیز در ساخت لباس‌ها سخت‌گیر بوده است.
او می‌گوید: «تصمیم گرفتیم همه چیز را بسازیم به جای اجاره لباس. کلاه‌ها، کفش‌ها و حتی دکمه‌ها را ساختیم.»
تولید از صنعتگرانی که با شانل کار می‌کنند برای دکمه‌ها و تزئینات کمک گرفته، گلدوزی‌هایی از کارگاه‌های هند سفارش داده و با آتلیه فوبورگ ۲۲-۱۱ که با شیاپارلی همکاری دارد، برای کت زرد معروف در «ذا سابستنس» همکاری کرده‌اند.
یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها دامن موزی نمادین بیکر بود که یوچنوسکی باید آن را با اندام ورزشی Twigs تطبیق می‌داد.
او می‌گوید: «دامن موزی واقعاً چالش بود، بی‌خود نیست. ما دامن موزی ساختیم، چرخ را دوباره اختراع نکردیم اما کمی متفاوت به آن نزدیک شدیم.»
برای دوکور، این لباس یادآور رابطه پیچیده بیکر با کلیشه‌های نژادی زمانه‌اش است.
او می‌گوید: «البته نمی‌توان دامن موزی را از کلیشه‌های استعماری آن زمان جدا کرد، اما چیزی که مرا جذب می‌کند این است که جوزفین چگونه در این محدودیت‌ها بازی کرد و گاهی حتی آن‌ها را به نفع خود تغییر داد. این برای من بسیار جذاب است.»
بیکر همچنین مدآفرین بود که استانداردهای زیبایی رایج را به چالش کشید.
دوکور می‌گوید: «دوران استعمار بود و زنان سفیدپوست تلاش می‌کردند شبیه جوزفین بیکر به نظر برسند.»
یوچنوسکی تحول بیکر را از هنرمند بازیگوش جوان تا ستاره بین‌المللی و سپس چهره‌ای متواضع‌تر با کت‌های دوخته شده و اکسسوری‌های اغراق‌آمیز دنبال کرده که تمایل او به بازی با کدهای مردانه و زنانه را نشان می‌دهد.
او می‌گوید: «بازیگر شخصیت را جذب و بزرگنمایی می‌کند و دقیقاً همین کاری است که FKA Twigs انجام می‌دهد. فوق‌العاده است.»
برای دوکور، میراث بیکر فراتر از سرگرمی است. زنی که با تبعیض مبارزه کرد، فاشیسم را به چالش کشید و خانواده‌ای چندنژادی ساخت، همچنان چهره‌ای قدرتمند در میان تقسیمات سیاسی و نژادی نوظهور است.
دوکور می‌گوید با یکی از پسران بیکر درباره فمینیست بودن مادرش بحث کرده است.
او می‌گوید: «او همیشه می‌گوید: ‘بس کن که مادرم فمینیست بود. فمینیسم وجود نداشت. مادرم انسان‌دوست بود.’»
دوکور پاسخ می‌دهد: «بله، حتی اگر خودش را با برچسب‌های امروزی تعریف نمی‌کرد، مادرت محدودیت‌های زیادی را که به زنان تحمیل شده بود به چالش کشید. برای من این عمیقاً فمینیستی است.»
فیلمساز ارتباط مستقیمی بین مبارزات بیکر و زمان حال می‌بیند.
او می‌گوید: «به تاریخ نگاه می‌کنی و فکر می‌کنی چگونه مردم اجازه دادند این اتفاقات بیفتد؟ و بعد می‌فهمی نسل‌های آینده ممکن است به زمان ما نگاه کنند و همین سؤال را بپرسند.»
با نزدیک شدن به پایان فیلمبرداری، دوکور دوست دارد تصور کند که خود بیکر بر تولید نظارت دارد.
او می‌گوید: «من با این باور بزرگ شدم که ارواح نیاکانمان مراقب ما هستند. نمی‌دانم درست است یا نه، اما دوست دارم باور کنم روح جوزفین با ماست.»
