با پایان نهمین دوره جشنواره فیلم الجونا در مصر، بحثهای مهمی میان تولیدکنندگان و فیلمسازان برجسته منطقه درباره آینده سینمای مصر شکل گرفت. این صنعت که زمانی بر تولید فیلم در جهان عرب تسلط داشت، اکنون در تلاش است تا با بهرهگیری از استعدادهای فراوان خود، فیلمهایی تولید کند که هم در داخل کشور و هم در بازارهای بینالمللی مخاطب پیدا کنند.
بر اساس آمارهای اتاق صنعت سینمای مصر، تولید فیلم در این کشور از 112 فیلم در سال 1988 به تنها 16 فیلم در دهه بعد کاهش یافت اما اخیراً روندی رو به رشد داشته و از 51 فیلم بلند در سال 2022 به 67 فیلم در سال 2023 رسیده است.
تمرکز بر فیلمنامه و توسعه محتوا
محمد مشیش، تهیهکننده باسابقه سوری که سالها در مصر فعالیت کرده، معتقد است کلید موفقیت در توسعه صنعت سینمای مصر، تمرکز بیشتر بر فیلمنامه و زمان کافی برای توسعه آن است. او میگوید: «ما همه اجزای صنعت را داریم اما فیلمنامهها کم است. دوربین خوب و فیلمبردار حرفهای داریم اما بدون فیلمنامههای قوی نمیتوان کاری انجام داد.»
مشیش همچنین به تاثیر مثبت پلتفرمهای جدید اشاره میکند که دسترسی فیلمسازان جوان به آثار جهانی را افزایش داده و باعث بازتر شدن ذهن آنها شده است. او تاکید میکند که باید نسل قدیم و جدید سینما را به هم وصل کرد تا تجربه و دیدگاه تازه با هم ترکیب شوند.
فرصتهای پلتفرمهای استریم و تغییر سلیقه مخاطب
هادی البگوری، کارگردان مصری که فیلم «هپتا: آخرین سخنرانی» او پرفروشترین فیلم عاشقانه سینمای مصر شد، رشد پلتفرمهای استریم را فرصت بزرگی برای فیلمسازان داخلی میداند. او میگوید این پلتفرمها باعث شدهاند مخاطبان با ژانرها و سبکهای جدید آشنا شوند و انتظارشان از سینمای مصر تغییر کند.
این تغییرات در بازار خلیج فارس که برای سینمای مصر اهمیت زیادی دارد، نیز مشهود است. مشیش به توسعه سریع سینماها در عربستان سعودی اشاره میکند و میگوید مخاطبان آنجا اکنون انتخابگرتر شدهاند و کیفیت فیلمها برایشان اهمیت بیشتری دارد.
چالشهای ساخت و توزیع فیلمهای عربی
زیاد سروجی، تهیهکننده و پخشکننده لبنانی، تاکید میکند که فیلمهای عربی نباید تقلیدی از سینمای غرب باشند. او میگوید خریداران بینالمللی به دنبال داستانهای خاص و ریشهدار هستند که بتوان آنها را با یک جمله ساده توضیح داد، نه فیلمهایی که صرفاً برای معرفی منطقه ساخته شدهاند.
سروجی معتقد است مشکلات اصلی پس از شکلگیری ایده آغاز میشود و بسیاری از فیلمها بدون داشتن استراتژی فروش و توزیع مناسب وارد بازار میشوند. او بر اهمیت برنامهریزی از روز اول تولید تاکید دارد.
تلاشهای جشنواره الجونا برای تقویت صنعت
جشنواره فیلم الجونا با بخش صنعتی خود به نام سینالجونا، امسال برنامهای به نام «صدای مصر» را راهاندازی کرد که چهار پروژه مصری در حال توسعه را برای آموزشهای تخصصی در زمینه ارائه، بستهبندی و همکاریهای تولید انتخاب کرده است.
البگوری نیز بر لزوم ایجاد بسترهای بیشتر برای نمایش مستقیم فیلمها به مخاطبان داخلی تاکید میکند و خواستار افزایش تعداد سینماهای ارزان و در دسترس و پلتفرمهای متعلق به مصر است تا وابستگی به دیگران کاهش یابد.
سروجی در پایان میگوید معیار سلامت صنعت سینما تنها موفقیت در ساخت فیلم اول یا حضور در جشنوارههای معتبر نیست، بلکه موفقیت پایدار زمانی است که ساخت فیلم دوم برای فیلمساز آسانتر از فیلم اول باشد.




