سر کریستوفر همپتون در جشنواره فیلم تالین درباره دریافت جایزه اسکار افتخاری گلن کلوز گفت: «این کمترین کاری بود که میتوانستند انجام دهند.» در این جشنواره و در کلاس آموزشی «از صحنه تا پرده نقرهای، هنر اقتباس» این برنده دو جایزه اسکار، دیدگاههای تند و تیزی درباره هوش مصنوعی و فیلمنامهنویسی ارائه داد و آن را با قمار در کازینو مقایسه کرد.
همپتون درباره جایزه افتخاری گلن کلوز گفت: «بالاخره وقتش بود! خوشحال شدم این خبر را شنیدم. او هنوز امیدوار است برای یک نقش خاص جایزه اسکار بازیگری بگیرد، اما هنوز این اتفاق نیفتاده، پس حداقل کاری که میتوانستند بکنند، دادن جایزه افتخاری بود.»

دیدگاه همپتون درباره هوش مصنوعی
در فهرست بایدها و نبایدهای فیلمنامهنویسی، استفاده از هوش مصنوعی قطعاً در بخش نبایدها قرار داشت. همپتون درباره هوش مصنوعی گفت: «برای من خیلی مهم نیست. من بیشتر به هوش واقعی علاقهمندم و فکر میکنم ایراد هوش مصنوعی در نامش است چون مصنوعی است.»
وقتی از او پرسیدند آیا فکر میکند هوش مصنوعی میتواند جایگزین فیلمنامهنویسان شود، پاسخ داد: «فکر نمیکنم چنین اتفاقی بیفتد، چون کار ما جالبتر از کار آنهاست.» به کسانی که وسوسه میشوند با کمک هوش مصنوعی فیلمنامه بنویسند هشدار داد: «اگر اجازه میدهید نیروی خارجی جای شما را بگیرد، تنبل هستید؛ بهتر است حرفه دیگری انتخاب کنید.»
چالشهای فیلمنامهنویسی و پروژههای ناتمام
همپتون در جلسه افتتاحیه برنامه آموزشی Industry@Tallinn & Baltic Event به تازهواردان هشدار داد که فیلمنامهنویسی سختیهای زیادی دارد و بسیاری از آثار هرگز به پرده سینما نمیرسند.
او فیلمنامهنویسی را مانند رفتن به کازینو توصیف کرد: «شما پشت میز مینشینید، پولتان را میگذارید و احتمال اینکه فیلم دقیقاً همانطور که تصور کردهاید ساخته شود، بسیار کم است. وقتی این اتفاق میافتد، بسیار لذتبخش است، اما اغلب اوقات دیلر فقط چیپها را برمیدارد و تمام.»
او تأکید کرد که بسیاری از پروژههایی که نویسنده ماهها یا حتی سالها روی آنها کار میکند، هرگز ساخته نمیشوند چون تأمین مالی نمیشوند.
همپتون به پروژههایی اشاره کرد که هرگز ساخته نشدهاند، از جمله اقتباسی درباره زندگی دیمیتری شوستاکوویچ، آهنگساز شوروی، که به دلیل عدم تمایل به ساخت فیلم درباره روسیه و روسها به تعویق افتاده است. همچنین پروژهای درباره درگیری میان مسلمانان بنیادگرا و معتدل در اندونزی دهه ۱۹۵۰ که پس از حملات ۱۱ سپتامبر به دلیل حساسیت موضوع رد شده است.
او افزود که برخی آثارش سالها و حتی دههها طول کشیده تا به فیلم تبدیل شوند، مانند «روش خطرناک» دیوید کراننبرگ که ۱۴ سال طول کشید و «کارینگتون» که ۱۸ سال از نوشتن فیلمنامه تا ساخت آن زمان برد. فیلم «امبرز» با بازی رالف فاینز و ویگو مورتنسن که اقتباسی از رمان ساندر مارایس است، پس از ۲۰ سال در حال ساخت است و قرار است در ۲۰۲۷ اکران شود.
همپتون به تازهکاران توصیه کرد که صبور باشند و امیدوار باشد برخی پروژههای قدیمی که حتی ۳۰ تا ۴۰ سال در انتظار ماندهاند، مانند اقتباس دیوید لین از رمان «نوسترومو» جوزف کنراد، هنوز ساخته شوند.
نکات کلیدی در فیلمنامهنویسی
همپتون درباره هنر فیلمنامهنویسی گفت که دیوید لین و فرد زینمن دو کارگردان تأثیرگذار بر او بودهاند. او که از سال ۱۹۷۳ با اقتباس از نمایشنامه «خانه عروسک» ایبسن شروع کرده، گفت بیش از ده سال طول کشید تا تفاوت نوشتن برای تئاتر و فیلم را درک کند.
او اشتباه خود را این دانست که فکر میکرد نوشتن فیلم آسانتر از نمایشنامه است، اما متوجه شد آزادی در فیلم محدودیتهایی هم دارد. از لین آموخت چگونه صحنهها را به هم پیوند دهد و به انسجام فیلم احترام بگذارد، حتی اگر فیلم به چند بخش تقسیم شود.
از همکاری با زینمن یاد گرفت که باید روی «داستان گفتن، فقط داستان» تمرکز کند. پس از این همکاریها، با استیون فریرز روی «روابط خطرناک» کار کرد و برای اولین بار احساس کرد که واقعاً میداند چه میکند.
کراننبرگ نیز به او آموخت چگونه فیلمنامه را اقتصادیتر بنویسد، مثلاً در اولین پیشنویس «پسر» اثر فلوریان زلر، ۲۰ صفحه را حذف کرد تا داستان در هسته اصلی خود باقی بماند.
او تأکید کرد که یکی از مهارتهای مهم فیلمنامهنویس این است که بداند چه چیزی را باید بگوید و بیش از آن نگویید. بسیاری از فیلمسازان بیش از حد توضیح میدهند و مخاطب را دست کم میگیرند، در حالی که مخاطب همیشه باهوشتر از آن چیزی است که تصور میشود.
همپتون همچنین به نقد ساختار فیلمهای هالیوودی پرداخت و گفت این فیلمها که بر اساس دنیاسازیهای بزرگ ساخته میشوند، برای او کاملاً غیرقابل فهم هستند. او همچنین از بیمیلی استودیوهای آمریکایی به آثار اصیل و خلاقانه گله کرد و گفت در تست نمایش فیلم «تصور آرژانتین» وقتی یک تماشاگر جوان فیلم را اصیل خواند، مدیر استودیو با ناامیدی واکنش نشان داد چون برای آنها چیزی سختتر از اثر اصیل وجود ندارد.
دیدگاه همپتون درباره تلویزیون
در پاسخ به پرسشی درباره تمایل به کار در تلویزیون، همپتون گفت برخلاف دهه ۱۹۷۰ که برای بیبیسی زیاد مینوشت، امروز به تلویزیون علاقهای ندارد و آن را «رسانهای خشن» میداند. آخرین سریالی که روی آن کار کرد «گیره سنگاپور» در سال ۲۰۲۰ بود که به دلیل تعداد زیاد یادداشتها و محدودیتها، دیگر حاضر به ادامه کار در تلویزیون نیست.
او تلویزیون را به عنوان رسانهای محدودکننده، دستوری و بیخلاق توصیف کرد و گفت نمیفهمد چرا آزادی که در گذشته وجود داشت، امروز نیست.
کریستوفر همپتون در کلاس آموزشی خود در تالین، با تجربهای پنجاه ساله در حوزه نمایشنامهنویسی، فیلمنامهنویسی، ترجمه و کارگردانی، نکات ارزشمندی درباره صنعت فیلم و چالشهای آن ارائه داد و به هنرمندان جوان هشدار داد که صبر و پشتکار کلید موفقیت در این مسیر است.




