گو یو، فیلمساز چینی که آثارش بر اساس نقاشی منظره چینی ساخته شدهاند، اعلام کرده است که این مجموعه فیلمها به سه قسمت محدود نخواهند ماند و قسمت چهارم در حال تحقیق و توسعه است. این کارگردان که فیلم «اولین چشیدن تنهایی» را ساخته و این فیلم در بخش مسابقه جشنواره بینالمللی فیلم بوسان به نمایش درآمد، گفته است که قسمت جدید ممکن است به سمت ژانرهای مختلفی مانند رمانس، فیلم جادهای یا تعلیق گرایش پیدا کند.
فیلم «اولین چشیدن تنهایی» داستان سه نسل از زنان را روایت میکند که پس از مرگ پدری محبوب برای نخستین بار با تنهایی مواجه میشوند. بازیگران اصلی این فیلم شامل ژو شون، شی میجیوان و وانگ شندی هستند. این فیلم محصول همکاری چین و فرانسه است و شرکت Losange Films مسئول فروش بینالمللی آن است. تولید این اثر بر عهده Hangzhou Shanshui Films و Tandem Films فرانسه بوده و Tandem Films نیز پخش آن در فرانسه را بر عهده دارد. شان زولونگ و دو ککسین تهیهکنندگان فیلم هستند و گو یو فیلمنامه را با همکاری یانگ ییکون نوشته است.
گو یو که پیشتر با نام گو شیاوگانگ شناخته میشد، در ساخت فیلم اول این مجموعه «اقامت در کوههای فوچون» سه فیلم را در نظر داشت اما در هنگام ساخت فیلم دوم متوجه شد که موضوع رابطه میان منظره و سینما نیازمند کاوش مداوم است و بسیار پیچیده است.
او میگوید: «اگرچه سه فیلم ساختهام، احساس میکنم تازه شروع کردهام و تنها بخش کوچکی از رابطه میان سینما و منظره را درک کردهام.»
فیلم اول این مجموعه در بخش هفته منتقدان جشنواره کن ۲۰۱۹ به نمایش درآمد و اولین فیلم زبان چینی بود که این بخش را به پایان رساند. دنباله آن، «اقامت در کنار دریاچه غربی»، در جشنواره بینالمللی فیلم توکیو ۲۰۲۳ رقابت کرد و سال بعد افتتاحیه جشنواره فیلم پکن بود. گو یو همچنین جایزه آکیرا کوروساوا را دریافت کرده و جوانترین برنده این جایزه است.
فیلم «اولین چشیدن تنهایی» با مرگ یکی از اعضای خانواده آغاز میشود. پدر همسر گو یو پس از آشنایی آنها با سرطان لوزالمعده تشخیص داده شد و یک سال پس از ازدواج درگذشت. این تجربه باعث شد که همسرش به طور جدی به مرگ و معنای زندگی فکر کند و گو یو نیز در این مسیر همراه او شد.
عنوان فیلم برگرفته از ترانهای از ترزا تنگ است که در پایان فیلم پخش میشود. گو یو توضیح میدهد که در جوانی تنهایی ممکن است درباره عشق و رمانس باشد، اما پس از تجربه مرگ، تنهایی به موضوعاتی مانند جدایی، زندگی و مرگ تبدیل میشود.
یکی از دیالوگهای فیلم بیان میکند که هر مواجهه با تنهایی گامی نخست به سوی خوشبختی است. فیلم همچنین از شاعر دوران سلسله سونگ، سو دونگپو، الهام گرفته که زندگی انسان را به قو وحشیای تشبیه کرده که روی برف ذوب شده فرود میآید و پایش هم بر برف و هم بر گل است. برف نماد زیباییهای زندگی و گل نماد تنهایی و سختیهاست که هر دو با هم زندگی را شکل میدهند.
گو یو به ایده بودایی که رنج خود نوعی روشنبینی است و به گل نیلوفر اشاره میکند که در گل و لای ریشه دارد و بالای آب زلال شکوفا میشود. او میگوید که آب زلال و گل و لای ذاتاً نه خوباند و نه بد، بلکه هر دو عناصر ضروری برای معنا بخشیدن به زندگی هستند.
در داستان فیلم، یکی از شخصیتها، گویی ژی، زنی بیوه است که رابطه جدیدی را آغاز میکند و این موضوع باعث تنش در خانوادهاش میشود. گو یو اشاره میکند که چین مانند ژاپن و کره جنوبی به جامعهای پیر تبدیل شده و چنین موقعیتهایی رایج است. واکنش فرزندان بزرگسال به این موضوع متفاوت است و بستگی دارد که کدام والدین شریک جدیدی پیدا کرده باشند.
او میگوید: «در چین این موضوع هنوز به احساسات سنتی گره خورده و نیازمند گفتوگوی والدین و فرزندان است.» گو یو همچنین تعجب میکند که آیا این موضوع در کره نیز مشابه است یا خیر و اشاره میکند که در اروپا این مسئله کمتر حساسیتبرانگیز است.
ویژگی مشترک فیلمهای گو یو از نظر او، ابتدا شکل ظاهری است؛ برداشتهای بلند او که آنها را به باز شدن یک نقاشی خطی تشبیه میکند، مستقیماً از نقاشی منظره چینی الهام گرفته شدهاند. او معتقد است این سبک برای مخاطبان بینالمللی چندان آشنا نیست و حتی در میان مخاطبان داخلی چین نیز رابطه میان نقاشی منظره و سینما به طور کامل درک نشده است.
پیوند دوم میان فیلمها، فلسفهای است که از اندیشههای قدیمی چینی برای بررسی مسائل روزمره زندگی، مرگ و تنهایی بهره میبرد. گو یو زادگاهش را در کنار رودخانه فوچون میداند، جایی که نقاشیای که نام فیلم اول را به آن داده بیش از ۶۰۰ سال پیش خلق شده است. او میگوید نگاه خاص به زمان و مکان در فیلم اول به طور طبیعی از زندگی در چنین شهری نشأت گرفته است. فیلم جدید در هانگژو، شرق چین، ساخته شده است.
گو یو و فیلمبردارش، تاکیموتو میکیا، شش قانون برای فیلمبرداری وضع کردند که اولین آن این بود که هر نما باید مانند یک صحنه در یک نقاشی عمل کند. فیلم نهایی شامل کمی بیش از ۵۰ نما است که بسیاری از نماهای بلند میتوانستند به صورت دیجیتال به هم متصل شوند اما گو یو ترجیح داد آنها را به صورت واقعی ضبط کند.
او میگوید: «اگر به مخاطب بگویم یک نما با جلوههای ویژه ساخته شده، احساس میکنم به آنها خیانت کردهام. قدرت خام بازیگران و خلوص فیلمبرداری فوراً کاهش مییابد.»
گو یو از هوش مصنوعی برای کارهای اداری استفاده میکند و آن را ابزاری مفید میداند اما معتقد است در عصر حاضر باید به ذات سینما بازگشت و زبان بنیادین فیلم را کاوش کرد تا به مخاطب نشان داد که همه چیز در واقعیت ضبط شده است.
انتخاب بازیگران چالش دیگری بود. در فیلم اول از بازیگران غیرحرفهای استفاده شده بود که در مکانهای واقعی گم میشدند اما در این فیلم گو یو ژو شون و شین بایکینگ را انتخاب کرد که هر دو برای مخاطبان چینی شناخته شده هستند.
برای صحنههایی که در مکانهای عمومی فیلمبرداری شدند، از جمله یک بیمارستان، تیم فیلمبرداری دوربینها را از قبل و در فاصلهای دور نصب کرد. برخی برداشتها موفق بودند و برخی نه و وقتی مردم ستارهها را دیدند، خبر سریع پخش شد. بنابراین اگر برداشت ناموفق بود، صحنه را بازنویسی و مکان را تغییر میدادند تا کسی متوجه فیلمبرداری نشود و این چالش بزرگ را با حفظ واقعگرایی پشت سر گذاشتند.
گو یو میگوید که تقریباً نیازی به راهنمایی ژو شون نداشت و او را استادی واقعی در بازیگری میداند، به ویژه در برداشتهای بلند که به آن «بازی بدون بازی» میگویند. او بارها فیلم را مرور کرده و هرگز شاهد خروج ژو شون از نقش نبوده است. او به نظر میرسد که فقط زندگی میکند و در عین حال ظریفترین احساسات را منتقل میکند.
جشنواره بوسان تا ۱۵ اکتبر ادامه دارد و گو یو میگوید: «طبیعی است که منتظر واکنش مخاطبان بوسان و سراسر جهان به این فیلم هستیم اما شخصاً به قسمت بعدی فکر میکنم.»




