در اواسط اکتبر، مجتمع استودیویی نسل جدید “ایدا هاب” در منطقه شرقی استونی پس از سال‌ها انتظار به بهره‌برداری رسید و مهمانان صنعت فیلم‌سازی در جشنواره فیلم شب‌های سیاه تالین در 21 و 22 نوامبر از این امکانات بازدید خواهند کرد.
ادیث سپ، رئیس مؤسسه فیلم استونی، این استودیو را آغازگر “دوران جدیدی در فیلم‌سازی” برای استونی می‌داند که پس از فروپاشی شوروی، به بازسازی زیرساخت‌های سینمایی خود پرداخته است. حضور فیلم “تنت” کریستوفر نولان در سال 2019، استونی را به نقشه تولیدات جهانی معرفی کرد.
استونی: جهش زیرساختی
مجتمع ایدا هاب با سرمایه‌گذاری 18.2 میلیون دلار و حمایت بخشی از اتحادیه اروپا، شامل دو سالن صدابرداری بزرگ به مساحت‌های 1200 و 2000 متر مربع است و علاوه بر امکانات فیلم‌سازی، مرکز آموزش نیروی انسانی و استارتاپ‌های فناوری را نیز در خود جای داده است.
برنامه‌ریزی برای ساخت استودیوی دیگری با سه سالن صدابرداری و امکانات پیشرفته در نزدیکی فرودگاه تالین تا سال 2028 در جریان است که به گفته سپ، این استودیوها نه تنها مکان فیلم‌سازی بلکه اکوسیستمی برای جذب سرمایه، ایجاد شغل و تخصصی شدن صنعت فیلم‌سازی خواهند بود.
افزایش نرخ بازپرداخت نقدی فیلم استونی از 30 به 40 درصد در آوریل، باعث افزایش چشمگیر درخواست‌ها شد؛ تنها در دو ساعت اول، 12 درخواست به ارزش 5.8 میلیون یورو ثبت شد و تا اکتبر، 16 درخواست دیگر به ارزش 6.4 میلیون یورو دریافت شد.
کمبود بودجه عمومی
با وجود رشد تقاضا، بودجه مؤسسه فیلم استونی برای پاسخگویی کافی نیست. اسکو ریپس، مدیرعامل شرکت تولید “نافتا فیلمز” و همکار تولید فیلم برنده شیر طلایی “زن ناشناس”، نیز به محدودیت بودجه نقدی اشاره می‌کند و می‌گوید هزینه‌های تولید در استونی نسبت به لتونی و لیتوانی بالاتر است.
سپ امیدوار است که بودجه مؤسسه فیلم استونی در بودجه سال 2027 به 10 میلیون یورو افزایش یابد تا بتواند پاسخگوی نیازهای رو به رشد صنعت باشد.
لتونی: میزبان “زن ناشناس”
لتونی که با انیمیشن برنده اسکار “فلو” در سال 2025 به شهرت جهانی رسید، تلاش‌های خود را برای جذب سرمایه خارجی افزایش داده است. در سپتامبر گذشته، هیأتی از حرفه‌ای‌های فیلم لتونی به لس‌آنجلس سفر کردند تا با نمایندگان نتفلیکس، دیزنی، لاینزگیت و پارامونت دیدار کنند.
لتونی با ترکیب بازپرداخت نقدی ملی و مشوق‌های منطقه‌ای ریکا، حمایت مالی تا 50 درصد از هزینه‌های محلی را ارائه می‌دهد. استودیوهای فیلم ریکا، بزرگ‌ترین فضای فیلم‌برداری “سینویللا” و استودیوهای تولید مجازی از دیگر مزایای این کشور هستند.
ریپس که “زن ناشناس” را در لتونی فیلم‌برداری کرده، دلیل انتخاب این کشور را دسترسی به استودیوهای مناسب، معماری تاریخی ریکا و بسته مالی جذاب‌تر عنوان می‌کند. تقریباً نیمی از بودجه فیلم، معادل 2.2 میلیون یورو، از لتونی تأمین شده است.
در سال 2025، مؤسسه سرمایه‌گذاری و توسعه لتونی بیش از 3.1 میلیون یورو به پروژه‌های بین‌المللی پرداخت کرد که این رقم برای سال آینده به 6.9 میلیون یورو افزایش خواهد یافت.
لیتوانی: رکورد تولیدات خارجی
لیتوانی در سال 2025 با 19 پروژه بین‌المللی که از مشوق مالیاتی 30 درصد بهره بردند، رکورد جدیدی ثبت کرد. سرمایه‌گذاری کل در این پروژه‌ها به 25 میلیون یورو رسید و مجموع هزینه‌ها به 85.7 میلیون یورو بالغ شد.
یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌ها، سریال “ستاره شهر” محصول سونی پیکچرز تلویزیون بود که بیشترین کمک مالی 6.9 میلیون یورویی را دریافت کرد. همچنین 21 همکاری مشترک با بودجه محلی 12 میلیون یورو از مشوق‌ها بهره‌مند شدند.
برنامه‌ریزی برای ساخت استودیوی بزرگ فیلم در ویلنیوس به عنوان گامی مهم برای افزایش رقابت‌پذیری بین‌المللی لیتوانی در حال انجام است.
صندوق فیلم ویلنیوس نیز فعالیت خود را با بودجه 150 هزار یورو آغاز کرده و در سال‌های اخیر تعداد پروژه‌های تایید شده را دو برابر کرده است.
ویلنیوس در سال 2025 میزبان 65 تبلیغ و 22 فیلم و تولید تلویزیونی داخلی و بین‌المللی بود که سریال علمی-تخیلی “ستاره شهر” با 140 نیروی کار لیتوانیایی در آن حضور داشت.
