فیلم «Krux» نگاهی متفاوت و نوآورانه به روزهای پایانی جنگ جهانی دوم دارد؛ داستان در یک روستای منزوی در شمال شرق آلمان روایت میشود، جایی که بسیاری از ساکنان آن به شدت تحت تأثیر ایدئولوژی نازیسم قرار گرفتهاند و پایان جنگ برایشان به معنای پایان جهان است.
این اثر نخستین فیلم بلند تونی وال، با فضایی بسیار سنگین و تاریک، حس ناامیدی آخرالزمانی را به شکلی عمیق منتقل میکند به گونهای که در لحظات کمنور فیلم، مخاطب ممکن است زمینه تاریخی داستان را فراموش کند. «Krux» به خوبی تأثیرات ماندگار گمراهسازیهای تمامیتخواهانه را حتی پس از سقوط رژیم نشان میدهد و این موضوع در شرایط سیاسی امروز که وفاداریهای افراطی و فرقهگونه رواج دارد، بسیار مرتبط به نظر میرسد.
پس از نمایش در بخش Discovery جشنواره تورنتو، این تولید مشترک آلمانی-لهستانی در بخش مسابقه اصلی جشنواره سن سباستین اروپا را تجربه کرد و انتظار میرود در جشنوارههای بیشتری حضور داشته باشد. هرچند این فیلم به دلیل فضای بسیار تاریک و جدیاش ممکن است برای توزیعکنندگان معمولی سینمای هنری چندان جذاب نباشد، اما نوید آثاری قویتر و گستردهتر از کارگردان برلینی آن را میدهد. تصویربرداری دقیق و کمنور فیلم توسط پیوتر سوبوچینسکی جونیور، که پیشتر در فیلمهایی مانند «Corpus Christi» همکاری داشته، به خوبی با دیدگاه سختگیرانه وال همراه است.
فیلم با صحنهای بسیار تلخ آغاز میشود: گرتا، یک زن جوان بیوه جنگ، قلب غیرضربان نامزدش، یک سرباز نازی که در جنگ کشته شده، را دریافت میکند. او این قلب را در ظرفی پر از فرمالدهید نگه میدارد و با آن صحبت میکند. در این دوران سخت، اهمیت زیادی به بقایای گذشته داده میشود؛ در یک مراسم کلیسایی، کشیش روستا گرتا را به کلاهخود مردهاش ازدواج میدهد، نمادی که شاید به اندازه کافی محافظتکننده نباشد، زیرا روستا در آستانه حمله ارتش سرخ شوروی قرار دارد.
کشیش یکی از سه رهبر مرد باقیمانده در جامعهای است که بیشتر مردانش را از دست داده و با درجات مختلفی از مهربانی و مسئولیت، بر زنان و کودکان حکومت میکند. معلم مدرسه، فریتز، که آرام و با انضباط به آموزش ادامه میدهد و به طور مخفیانه به برنامههای ضد فاشیستی توماس مان گوش میدهد، نسبت به دیگران متعادلتر است. در مقابل، شهردار والتر به شدت از دستورات باقیمانده رایش سوم پیروی میکند و دستور میدهد هیچ چیزی از جمله جان انسانها برای ارتش شوروی باقی نماند.
والتر مرحله به مرحله اقدام به اجرای ماموریت خودکشی جمعی میکند: حیوانات کشته میشوند، حیوانات خانگی غرق میشوند و اموال نابود میگردند، سپس قرصهای سیانید بین مردم توزیع میشود تا در زمان مناسب استفاده کنند. فریتز و برخی دیگر از ساکنان، از جمله گرتا، با این دستورات مخالفت میکنند و این مقاومت تنها امید اندکی در دل فیلم ایجاد میکند، هرچند سرنوشت تلخ به نظر اجتنابناپذیر است.
فیلم که داستانی ساده دارد، با افزایش تدریجی حس ترس و ناامیدی، مخاطب را در فضای بیمنطق و سقوط اخلاقی غرق میکند. استفاده دقیق از سایهها و نور کم توسط تصویربردار، به ایجاد فضایی نزدیک به سبک اکسپرسیونیسم در صحنههای روزمره کمک میکند؛ تصاویر شاعرانهای از اجساد شناور در دریاچههای راکد، خون قرمز تیره که به آسمان و مه صبحگاهی پاییزی نفوذ میکند، به شدت تأثیرگذارند. هرچند برخی تصاویر نمادین مانند مارهایی که دور جمجمه انسان میپیچند، کمتر ترسناک و بیشتر قابل پیشبینیاند.
ممکن است در نیمه فیلم احساس کنید پیام اصلی را دریافت کردهاید، اما استمرار این فضای تاریک و بیرحم هدف اصلی است. «Krux» مخاطبان را وادار میکند به زمانها، مکانها و شرایطی فکر کنند که ترجیح میدهند از آنها دوری کنند. این فیلم نخستین ساخته تونی وال، ترکیبی از زشتی و زیبایی است که تصویری تلخ و به یادماندنی از ترور راستگرایانه ارائه میدهد که در نهایت خود را نابود میکند.




