هفدهمین دوره بازار فیلم دوربان (Durban FilmMart) از ۹ تا ۱۲ اکتبر برگزار میشود و با مجموعهای گسترده از گفتگوها و رویدادها، به دنبال گسترش میراث نوآوری و بحثهای تأثیرگذار در یکی از مهمترین بازارهای فیلم قاره آفریقا است.
موضوع اصلی این دوره «جهانهای در حال تغییر، نگاه به درون» است که الهام گرفته از گفته مشهور فیلمساز پیشگام سنگالی، اوسامان سمبنه، است: «چرا باید مانند گل آفتابگردان به خورشید نگاه کنیم؟ خود من خورشید هستم.»
مگدالین ردی، مدیر مؤسسه دوربان فیلممارت، در گفتگو با رسانهها تأکید کرد که امسال تمرکز ویژهای بر نگاه درونزا به صنعت سینمای آفریقا وجود دارد تا سیستمهایی ایجاد شود که به نفع خود این جامعه باشد و راهحلهای بومی برای چالشها ارائه شود.
این رویداد چهار روزه شامل پنلهای متنوع، کلاسهای آموزشی، جلسات یکبهیک و راهنماییهای تخصصی است که در زمانی برگزار میشود که صنعت فیلم آفریقا با توجه به دیده شدن بیسابقه و تغییرات گسترده، در موقعیتی حساس قرار دارد.
بر خلاف دورههای گذشته که همزمان با جشنواره بینالمللی فیلم دوربان برگزار میشد، امسال بازار فیلم با نمایش فیلم «بن ایمانا» ساخته ماری-کلمتین دوسابجامبو، کارگردان تازهکار رواندایی و برنده جایزه دوربین طلای کن، افتتاح میشود. این فیلم که محصول یکی از پروژههای ارائه شده در بازار فیلم دوربان است، نشاندهنده تأثیر عمیق این رویداد بر جامعه فیلمسازی آفریقاست.
ردی درباره اهمیت این نمایش گفت: «این پروژهای بود که دو سال پیش در دوربان فیلممارت ارائه شد و توانست دو جایزه در کن از جمله جایزه فیپرشی را کسب کند. برای ما، برگزاری نمایش فیلم در بازار که پیشتر انجام نشده بود، فرصتی است تا محتوای محلی خود را در بستر محلی خود به نمایش بگذاریم.»
یکی از بخشهای کلیدی هر دوره بازار فیلم دوربان، بخش «اندیشکده» است که گفتگوها و نتایج آن معمولاً به عنوان نقشه راه برای دورههای بعدی و جهتگیری صنعت عمل میکند. امسال، جلسهای محرمانه با حضور توزیعکنندگان، سرمایهگذاران و رهبران صنعت برگزار میشود تا به چالشهای توزیع فیلم در آفریقا، که تحت تأثیر تمرکزهای شرکتی جهانی قرار گرفته، پرداخته شود. همچنین جلسهای برای توسعه مخاطب با هدف بهبود ارتباط با تماشاگران محلی برگزار خواهد شد.
یکی از محورهای اصلی امسال، تأکید بر همکاریهای عادلانه در تولید مشترک است که با همکاری شبکه اروپایی کارآفرینان صوتی-تصویری (EAVE) برگزار میشود. این جلسات به بررسی مشکلات ساختاری پیش روی تولیدکنندگان آفریقایی هنگام همکاری با همکاران خارجی میپردازد، به ویژه زمانی که تولیدکنندگان آفریقایی مالک داستان و حقوق معنوی هستند اما در جایگاه نابرابر قرار میگیرند.
ردی میپرسد: «چگونه میتوانند به عنوان شریک برابر وارد شوند؟ چگونه میتوانند با اعتماد به نفس در میز مذاکره حضور یابند و به گونهای مشارکت کنند که به نفع آنها باشد و منابع مالی به آفریقا بازگردد؟»
همکاری موضوعی است که در تمام بخشهای بازار فیلم دوربان دیده میشود و این رویداد همکاریهای گستردهای با نهادهای مختلف از جمله EAVE، گروه فیلمسازان محیط زیست و حیات وحش (NEWF)، جشنواره بینالمللی انیمیشن کیپتاون، مستندسازان آفریقا، مجموعه استوریبورد و بنیاد لادیما که از زنان فعال در صنعت فیلم و تلویزیون آفریقا حمایت میکند، برقرار کرده است. بنیاد لادیما همچنین برنامهای برای افزایش برابری جنسیتی در جشنوارههای فیلم آفریقا راهاندازی خواهد کرد.
ردی درباره اهمیت همکاری گفت: «همکاری اساس تمام فعالیتهای دوربان فیلممارت در طول سالها بوده است. برای بقای صنعت، باید با هم کار کنیم.»
این دوره بازار فیلم در زمانی پرتنش برای آفریقای جنوبی برگزار میشود که صنعت سینمای این کشور با مشکلاتی از جمله عدم قطعیت در مورد بازپرداخت نقدی ۲۵ درصدی روبرو است. به همین دلیل، سیاستگذاران برجسته آفریقای جنوبی در این رویداد حضور خواهند داشت و جلسهای محرمانه برای دیدار مستقیم صنعتگران با نمایندگان وزارت تجارت، صنعت و رقابت، بنیاد ملی فیلم و ویدئو و کمیسیونهای فیلم محلی و منطقهای برگزار میشود.
ردی درباره اهمیت این دیدارها گفت: «ما به عنوان دوربان فیلممارت، فضایی فراهم میکنیم که فیلمسازان نه تنها جامعهای برای صنعت فیلم آفریقا بسازند، بلکه بتوانند با سیاستگذاران ارتباط برقرار کنند و مشکلات و چالشهای خود را به آنها منتقل کنند. ما تلاش میکنیم فاصله بین صنعت و سیاستگذاران را کم کنیم تا محیطی مناسب برای فیلمسازان ایجاد شود.»
این مأموریت به کل قاره آفریقا نیز تعمیم یافته است. ردی افزود: «موضوع سال گذشته ایجاد پلهای ارتباطی بود و ما همچنان به این مسیر ادامه میدهیم. اگرچه همکاری درون قارهای چالشبرانگیز است، اما ما به دنبال راههایی برای تحقق آن هستیم.»




