جشنواره فیلم کن حکم تازه پنج سال و یک ماه زندان برای جعفر پناهی، کارگردان ایرانی و برنده جایزه نخل طلای سال گذشته با فیلم «فقط یک تصادف بود»، را به شدت محکوم کرد و از جامعه بینالمللی خواست تا برای جلوگیری از زندانی شدن او بسیج شوند.
دادگاه انقلاب تهران پناهی را به پنج سال و یک ماه زندان، ضبط گذرنامه، دو سال ممنوعیت سفر و دو سال ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی محکوم کرده است.
این کارگردان پیشتر نیز به یک سال زندان و دو سال ممنوعیت سفر محکوم شده بود و پرونده سوم قضایی مرتبط با فعالیتهای فیلمسازی او نیز در جریان است.
در بیانیه جشنواره کن آمده است: «جشنواره کن به شدت پیگرد قضایی جعفر پناهی را محکوم میکند و خواستار لغو تمامی محدودیتهایی است که مانع سفر، خلق آثار و بیان آزادانه او میشود.»
این جشنواره همچنین افزود: «در کنار هنرمندان، جشنوارهها و نهادهای فرهنگی سراسر جهان، کن از جامعه بینالمللی میخواهد که برای جلوگیری از زندانی شدن پناهی متحد شوند و صدای جمعی خود را به گوش برسانند.»
جعفر پناهی که طی دو دهه گذشته بارها با مقامات ایرانی درگیر شده، با وجود بازداشت، زندان و ممنوعیت فعالیت و سفر، به ساخت فیلم ادامه داده است.
او در سال ۲۰۱۰ از ساخت فیلم، مصاحبه با رسانهها و سفر ممنوع شد اما به صورت مخفیانه فیلم ساخت. در سال ۲۰۲۲ نیز بازداشت و پس از حدود هفت ماه آزاد شد.
با وجود خطر بازداشت مجدد، پناهی از ترک دائمی ایران خودداری کرده و پس از سفرهای بینالمللی از جمله به آمریکا برای معرفی فیلم «فقط یک تصادف بود»، در مارس ۲۰۲۶ به ایران بازگشت.
کن در ادامه بیانیه خود گفته است: «جعفر پناهی که بارها تنها به دلیل فیلمساز بودن بازداشت و زندانی شده، با وجود شرایط سخت همچنان به کار خود ادامه میدهد. او به کشور و تیمهایش وفادار است و همواره از تبعید خودداری کرده، چون معتقد است باید در ایران بماند و آزادانه کار کند.»
رئیسان جشنواره کن، ایریس نوبلوخ و تییری فرمو، جایزه نخل طلا را به عنوان تقدیر از «یک عمر دفاع از آزادی خلق و بیان» توصیف کردند.
کن افزود: «آزادی او فقط مربوط به یک فیلمساز نیست، بلکه حق همه هنرمندان برای تفکر، خلق و بیان بدون ترس از زندان است.»
این جشنواره تاکید کرد: «همه میدانند و حمایت میکنند: هیچ هنرمندی نباید به خاطر آثار، ایدهها یا بیانش در ایران یا هر جای دیگر زندانی شود.»
پناهی سابقه طولانی با جشنواره کن دارد؛ از برنده شدن جایزه دوربین طلایی برای فیلم «بادکنک سفید» در ۱۹۹۵، جایزه هیئت داوران بخش نگاه ویژه برای «طلای سرخ» در ۲۰۰۳، تا رقابت برای نخل طلا با «سه رخ» در ۲۰۱۸ که جایزه فیلمنامه را گرفت.
در سال ۲۰۱۰، پناهی در حالی که در ایران زندانی بود به عنوان عضو هیئت داوران کن دعوت شد و صندلی او در مراسم افتتاحیه به عنوان نماد حمایت خالی گذاشته شد. پانزده سال بعد، او برای دریافت نخل طلا به کن بازگشت.
پناهی پیشتر به یک رسانه گفته بود که علیرغم تهدید زندان، مصمم است در ایران بماند: «من کسی هستم که باید در کشورم باشم، باید آنجا نفس بکشم و کار کنم. حتی اگر بخواهند حکم زندان را اجرا کنند، بگذارند اجرا کنند. هیچ چیزی مرا از بازگشت منصرف نمیکند.»




