اصغر فرهادی، کارگردان دو بار برنده اسکار، که برای نمایش فیلم «داستانهای موازی» در جشنواره فیلم ریو حضور دارد، درباره سلطه ظاهری سینمای آمریکا و اینکه هالیوود نباید منبعی قابل اعتماد برای نمایش فرهنگهای خارجی تلقی شود، سخن گفت.
وقتی درباره برنده شدن فیلم «آرگو» در بخش بهترین فیلم، تنها یک سال پس از موفقیت «جدایی نادر از سیمین» در بخش بهترین فیلم بینالمللی در اسکار، از فرهادی پرسیده شد، او گفت که فیلم را هنگام اکران دیده و آن را «چیزی هالیوودی» دانسته است. در این فیلم، بن افلک نقش یک متخصص فراری دادن افراد لاتین را بازی میکند که با تظاهر به تهیهکننده هالیوودی، شش آمریکایی گروگان گرفته شده در تهران را نجات میدهد. مجری برنامه اشاره کرد که فیلم ایران را «مثل جهنم» نشان میدهد.
فرهادی افزود: «مشکل این نوع فیلمها در هالیوود و برخی افراد در آمریکا این است که جهان را از بالا به پایین نگاه میکنند. روزی باید از آنها پرسید چرا فکر میکنید شما بالایید و ما پایین؟ من نمیفهمم چرا این خودبزرگبینی را دارند.» او سپس گفت آمریکاییها اغلب ادعا میکنند «دموکراسی دارند، اما ندارند. این دروغ است.»
کارگردان ایرانی به تجربه خود در آمریکا اشاره کرد، جایی که برای تحقیق روی پروژهای به سانفرانسیسکو سفر کرد و با مردان زندانی، از جمله سیاهپوستان و مهاجران، دیدار کرد. او گفت: «آمریکای واقعی آنجا بود، اما مردم جهان آن بخش از آمریکا را نمیبینند.»
فرهادی ادامه داد: «مشکل من این است که آنها فکر میکنند باید دیگران مثل خودشان باشند. حتی اگر نیتشان خوب باشد و بخواهند مهربان باشند، آرزو میکنند روزی شما مثل آنها شوید، و من نمیخواهم.»
در مورد «آرگو»، او گفت این فیلمها «عمیق نیستند» و صرفاً برای کسب درآمد ساخته میشوند. «در این فیلمها همیشه یک مرد سفیدپوست آمریکایی دیگران را نجات میدهد. سوال من این است: چرا؟ چرا یک آمریکایی به کوبا یا ایران میرود تا مردم را نجات دهد؟ مردم میدانند خودشان میتوانند خودشان را نجات دهند. چه کسی از شما خواسته بیایید و ما را نجات دهید؟»
وقتی درباره نحوه پرداختن به سیاست در فیلمهایش پرسیده شد، فرهادی گفت: «وقتی درباره جامعه حرف میزنید، درباره سیاست حرف میزنید. حتی وقتی درباره زندگی خانوادگی و روابطشان صحبت میکنید، غیرمستقیم درباره سیاست است. من سعی میکنم مستقیم درباره سیاست حرف نزنم چون به نظرم کمی از سینما دور است. سینمایی که من باور دارم به مخاطب فضا میدهد تا چیزهایی درباره خودش کشف کند.»

او به فیلم مستند «همشهری» عباس کیارستمی اشاره کرد که به گفته او «سیاسیترین فیلم ایران» است و با دنبال کردن رانندگان در خیابانهای تهران، لایههای سیاسی رفتار مردم را نشان میدهد.
فرهادی افزود: «رسانه و سینما تصویر کامل زندگی روزمره مردم را نمیدهند، اما همدلی نشان میدهد مردم در سراسر جهان به هم شبیهاند. سینما بر پایه عشق و نفرت است و اینها در همه جا یکسان است. عشق مادر به فرزند در برزیل و تهران یکی است، فقط شکل بیانش متفاوت است.»
او گفت وقتی فیلم برزیلی میبیند، به سرعت فراموش میکند داستان از جای دیگری است و احساس میکند درباره «ما»ست. «اگر روزی مردم بتوانند به کشورهای دیگر سفر کنند و دست بدهند، بهترین راه شناخت مردم است، نه از طریق رسانهها. من باور ندارم رسانهها تصویر کامل را بدهند.»
فرهادی تاکید کرد که دو فیلم اخیرش، «قهرمان» و «داستانهای موازی»، درباره نحوه دیدن دیگران و دیده شدن ما توسط آنهاست و تحت تاثیر شبکههای اجتماعی ساخته شدهاند. او هشدار داد باید مراقب اطلاعات رسانهای بود چون اغلب اطلاعات درباره ایران از دانش بسیار سادهای درباره زندگی واقعی است و وقتی یک گفتمان تکرار میشود، مردم آماده میشوند که کسی را «دشمن» بدانند. این مشکل رسانههای قدرتمند است که در اختیار افراد قدرتمند است.
فرهادی درباره فیلم بعدی خود گفت که به زبان فارسی ساخته خواهد شد و اگرچه مستقیماً درباره جنگ ایران یا فلسطین نیست، اما فضای سیاسی ممکن است بر داستان تاثیر بگذارد.
او همچنین گفت فیلم «داستانهای موازی» ابتدا قرار بود در آمریکا ساخته شود و سه سال در آنجا برای نوشتن و انتخاب بازیگر وقت گذاشت، اما احساس کرد نمیتواند ارتباط برقرار کند و تصمیم گرفت فیلم را به فرانسه منتقل کند. او گفت تغییر مکان تولید «تصمیم آسانی نبود» اما «دیانای فیلم بیشتر اروپایی است تا آمریکایی.»
فرهادی درباره بازیگران مطرح فیلم از جمله ایزابل هوپر، ویرجینی افیرا و ونسنت کسل گفت که پس از رسیدن به فرانسه فیلمنامه را برای افراد منتخب فرستاد و خوششانس بود که همه بلافاصله پذیرفتند. او افزود در صحنه فیلمبرداری به نامها فکر نمیکند و همه را تیم و خانواده خود میداند و روش کارش با همه یکسان است.
جشنواره فیلم ریو از اول تا یازدهم اکتبر برگزار میشود.




